فیلم Doctor Strange 2016

با هر فیلم جدید مارول می‌توان انتظار داشت که استودیو مرزهای تعریف یک فیلم ابرقهرمانی را جابه‌جا کند. این بار مارول دنیای زره‌های پیشرفته و ابرسربازها را کنار گذاشته و وارد قلمرو اسرارآمیز جادو شده است. داستان حول دکتر استفن استرنج، جراح مغز و اعصابی می‌چرخد که پس از یک تصادف رانندگی توانایی دستانش را از دست می‌دهد و وقتی پزشکی سنتی کمکی نمی‌کند، راهی...

با هر فیلم جدید مارول می‌توان انتظار داشت که استودیو مرزهای تعریف یک فیلم ابرقهرمانی را جابه‌جا کند. این بار مارول دنیای زره‌های پیشرفته و ابرسربازها را کنار گذاشته و وارد قلمرو اسرارآمیز جادو شده است. داستان حول دکتر استفن استرنج، جراح مغز و اعصابی می‌چرخد که پس از یک تصادف رانندگی توانایی دستانش را از دست می‌دهد و وقتی پزشکی سنتی کمکی نمی‌کند، راهی کمر-تاج می‌شود تا شفا و امیدی بیابد. آنجا درمی‌یابد که این مرکز صرفاً مکانی برای ترمیم نیست، بلکه خط مقدم نبردی علیه نیروهای تاریکی است که واقعیت را تهدید می‌کنند. استرنج پس از کسب نیروهای جادویی باید انتخاب کند که به زندگی مرفه گذشته بازگردد یا همه‌چیز را کنار بگذارد و به عنوان قدرتمندترین ساحر، از جهان دفاع کند. بزرگ‌ترین نکته مثبت فیلم بی‌شک جلوه‌های بصری‌اند. رنگ‌ها زنده و چشم‌نوازند، طراحی لباس‌ها پرزرق‌وبرق و قاب‌بندی صحنه‌ها دقیق است. وقتی ساحران وارد بعد آینه‌ای می‌شوند، توانایی‌های‌شان به‌طرز چشمگیری نمایش داده می‌شود؛ جایی که قوانین فیزیک به‌قصد کنار گذاشته می‌شوند و ساختمان‌ها قابل تجزیه و بازسازی به هرشکل دلخواه هستند. این تصاویر یادآور «اینسپشن» هستند اما اینجا خواب نیست؛ این جلوه‌ها از قدرت‌های اسرارآمیز ساحران ناشی می‌شود. با این حال، اگرچه جلوه‌های بصری فرصتی آشکار برای نوآوری بود که به‌خوبی از آن استفاده شده، فرصت دیگری که فیلم عملاً از آن غافل مانده توسعه مناسب شخصیت‌هاست. استرنج شخصیت پرغروری است، شبیه آیرون‌من در آغاز راه؛ پس از تصادف و از دست دادن توانایی دستانش باید تغییر کند، اما فیلم اجازه نمی‌دهد این تحول درونی به‌طور کامل شکل بگیرد. او به‌سرعت و نسبتاً بی‌دردسر در جادو مهارت پیدا می‌کند و کمتر شاهد تقابل جدی یا هزینه‌ دادن به خاطر رفتارهای گذشته‌اش هستیم؛ در نتیجه رشد دراماتیک شخصیت تا حدی سست و کم‌عمق به‌نظر می‌رسد. شخصیت‌های مکمل هم در برخی نقدها نادیده گرفته یا کم‌استفاده توصیف شده‌اند. وونگ و مِردو پتانسیل بیشتری داشتند و بازیگرانی مثل بندیکت وانگ و چیووتل اجیوفور سزاوار پرداخت بهتری بودند. آنتاگونیست اصلی، کائِسیلیوس (با بازی مادس میکلسن)، ایده‌پردازی جالبی درباره زمان و جاودانگی دارد، اما در نهایت انگیزه‌ها و تقابل او با قهرمان آن‌طور که باید و شاید دراماتیک و تهدیدآمیز نیست؛ رویارویی‌ها گاهی ناشی از کلیشه‌هایی مانند «حضور در زمان و مکان اشتباه» جلوه می‌کنند و حس خطر واقعی را ایجاد نمی‌کنند. بازی‌ها عموماً ستایش شده‌اند: بندیکت کامبربچ در نقش استرنج تحسین شده و توانسته ترکیبی از تکبر و آسیب‌پذیری را منتقل کند؛ تیلدا سوئینتن به‌عنوان مرشده (The Ancient One) نقش جذابی ارائه می‌دهد و چیووتل اجیوفور و مادس میکلسن هم حضور قوی و قابل‌توجهی دارند. با این حال، برخی از بازیگران فرصت کافی برای نمایش توانایی‌های بازیگری‌شان را نیافته‌اند و دیالوگ‌ها و موقعیت‌های کم‌عمق گاهی مانع از پدیدار شدن لایه‌های بیشتر شخصیت‌ها می‌شود. داستان تا حدی آشنا و در قالب ریشه‌یابیِ یک قهرمان قرار دارد—مسیر از اوج جراحی تا سقوط و سپس بازسازی و پذیرش سرنوشت جدید—اما فیلمنامه و کارگردانی اسکات دریکسون با تأکید بر فضاسازی بصری و عناصر معنوی و فلسفی، تجربه‌ای تازه و دیدنی عرضه می‌کنند. برخی طنزها ممکن است همیشه کارایی نداشته باشند و بعضی جلوه‌های گرافیکی مفهومی در اجرا اندکی ضعیف شوند، اما در مجموع فیلم یک ورود موفق دیگر به دنیای سینمایی مارول است. نکات دیگر: فیلم پرداختن به مفهوم جادو را به‌عنوان انرژی‌ای که از ابعادی دیگر بهره‌برداری می‌کند نشان می‌دهد که برداشت معقول و جذابی از موضوعی مبهم ارائه می‌دهد. همچنین دو صحنه پس از تیتراژ وجود دارد که اشاره‌هایی به حضور استرنج در دیگر قسمت‌های دنیای مارول و تحول شخصیت مِردو دارند. جمع‌بندی: Doctor Strange فیلمی است که به‌واسطه جلوه‌های بصری خیره‌کننده، طراحی صحنه و اجرای قدرتمند بازیگران صرفاً دیدنی نیست؛ بلکه شکلی جدید از ابرقهرمانی را معرفی می‌کند که هم لحظات فلسفی و روحانی دارد و هم صحنه‌های اکشن خیال‌انگیز. با این حال، کاستی‌هایی در عمق‌پردازی شخصیت‌ها و پرداختن به آنتاگونیست به چشم می‌خورد که مانع از تبدیل شدن فیلم به اثری بی‌نقص می‌شود. در مجموع تجربه‌ای سرگرم‌کننده و بصریِ چشم‌نواز است که ارزش تماشا دارد.