فیلم Land of Mine 2015

نوجوانان اسیر جنگی در دانمارکِ پس از جنگ جهانی دوم فیلمی جنگی-درام دانمارکی که از رویدادهای تاریخی الهام گرفته اما شخصیت‌ها همه تخیلی‌اند. داستان در همان روزهای پس از پایان جنگ می‌گذرد، وقتی اسیران جنگی برای پاک‌سازی خرابی‌ها به کار گرفته می‌شوند. در آغاز، نوجوانان آلمانی اسیر آموزش می‌بینند که مین‌های زمینی را خنثی کنند و سپس این گروه به سرگرد دانمارکی، کارل راسموسن، سپرده می‌شود...

نوجوانان اسیر جنگی در دانمارکِ پس از جنگ جهانی دوم فیلمی جنگی-درام دانمارکی که از رویدادهای تاریخی الهام گرفته اما شخصیت‌ها همه تخیلی‌اند. داستان در همان روزهای پس از پایان جنگ می‌گذرد، وقتی اسیران جنگی برای پاک‌سازی خرابی‌ها به کار گرفته می‌شوند. در آغاز، نوجوانان آلمانی اسیر آموزش می‌بینند که مین‌های زمینی را خنثی کنند و سپس این گروه به سرگرد دانمارکی، کارل راسموسن، سپرده می‌شود تا در سواحل غربی—جایی که نازی‌ها برای دفاع از اسکاندیناوی مین گذاشته بودند—کار کنند. ادامه فیلم شرح سرنوشت آن‌هاست. این فیلم شبیهِ «کاژاکی» است، اما در واقع فیلم جنگی صرف نیست. به کارگیری اسیران به‌عنوان نیروی کار، نقض قوانین ژنو است؛ همان نکته‌ای که فیلم می‌خواهد اهمیت و بی‌انسانیتی‌اش را نشان دهد. اما این اثر شبیه آثاری چون «مردِ راه‌آهن»، «شکسته‌نشدنی» یا «پل روی رودخانه کوای» نیست. تماشای فیلم‌هایی دربارهٔ سربازان شجاع گاهی حس میهن‌پرستی ایجاد می‌کند، اما فریادهای این نوجوانان هرگاه اتفاقی بد پیش می‌آید، دل را می‌سوزاند؛ بنابراین شاید همه، به‌ویژه خانواده‌ها، با آن راحت نباشند. لحظات تنشی زیادی دارد و هرگز نمی‌دانید اتفاق بعدی چه خواهد بود. «اگر به‌اندازهٔ کافی برای رفتن به جنگ بزرگ شده‌اند، به‌اندازهٔ کافی هم باید مسئول پاک‌سازی باشند.» فیلم در مکان واقعی فیلم‌برداری شده و فکر می‌کنم همین موضوع در نمایش واقعیِ فضای کار—جایی که بسیاری از اسیران دست یا پا از دست می‌دهند و بعضی به‌قطعاتی در هوا متلاشی می‌شوند—بسیار مؤثر بوده است. روایت ساده است، اما تصاویر بیشتر از هر چیز دیگر سخن می‌گویند. بازیگران همه درخشان‌اند، به‌ویژه چهار-پنج نوجوان آلمانی و البته سرگرد دانمارکی، کارل. تأثیر کارل پس از صحنهٔ افتتاحیه—وقتی می‌بینیم چگونه به یک سرباز آلمانی که پرچم دانمارک در دست داشته حمله می‌کند—بسیار قدرتمند است. چند پیچش کوچک دارد، اما بعضی صحنه‌ها آسان نیستند که از کنارشان گذشت. حتی اگر می‌دانیم فیلم است، وقتی کاملاً در داستان فرو می‌رویم، این مسأله کارساز نیست. این نوعی دیگر از احساسات را القا می‌کند، چیزی که به‌ندرت تجربه می‌شود. کارگردان که فیلمنامه‌نویس هم هست، باید برای مدیریت عالی این اثر تحسین شود؛ به‌خصوص که فیلمنامه ساده نگه داشته شده و تمرکز بین دو ملت است، در حالی که رویداد واقعی درگیر مقامات بریتانیایی هم بوده است. این فیلم می‌تواند نقطهٔ عطفی برای سازنده‌اش باشد و امیدوارم در آینده آثار مشابهی بسازد. هرگز فیلمی این‌چنین نديده بودم؛ فیلم‌هایی دیده‌ام که کودکان شکنجه می‌شوند، اما این اثر دیدگاهی کاملاً متفاوت و منحصربه‌فرد دربارهٔ پس‌زمینهٔ جنگ جهانی دوم ارائه می‌دهد، به‌ویژه از منظر آلمانی‌ها که نادر است. فیلمی قوی و عاطفی — یکی از بهترین فیلم‌های سال به‌نظر من. نمره: 8/10 --- در زیرِ ماسه (Under Sandet) دربارهٔ جنگ جهانی دوم فیلم‌های زیادی ساخته شده، اما به‌ندرت فیلمی دیده‌ام که همدلی چنین قوی‌ای برای سربازان آلمانی و از سوی دیگر تحقیر برای اروپاییان غیرژرمنی ایجاد کند، همان‌طور که «در زیر ماسه» می‌کند. فیلم روایت اسیران آلمانی را نقل می‌کند که پس از جنگ مأمور به پاک‌سازی مین‌ها در دانمارک می‌شوند. این‌ها افسران نازیِ کلیشه‌ای شرور نیستند، بلکه سربازان نوجوان و کم‌تجربه‌ای‌اند — اگر گاهی شبیه کودکان ترسیده به‌نظر می‌رسند، به‌خاطر این است که عملاً همین‌طورند. مردم محلی، چه نظامی و چه غیرنظامی، با آلمانی‌ها مثل اعضای اضافی رفتار می‌کنند — کاملاً قابل صرف‌نظر، مجبور به «تمرین» با مین‌های واقعی و فعال، و فرستاده شده به ساحلی که زیرِ ماسهٔ آن حدود 45,000 محفظهٔ انفجاری دفن شده است. «فرض کن شش مین در ساعت خنثی کنی و خودت را منفجر نکنی؛ سه ماه دیگر خانه‌ای.» این جمله را سرگرد راسموسن (رولاند مولر) به آن‌ها می‌گوید، مردی که نخستین‌بار او را در حالی می‌بینیم که جمجمهٔ یک سرباز آلمانی تسلیم‌شده را به‌خاطر در دست داشتن پرچم دانمارک می‌کوبد. فرضیهٔ «در زیر ماسه» جنبه‌ای کم‌توجه‌شده از جنگ جهانی دوم را کشف می‌کند، اما قدرت فیلم در آنچه نشان نمی‌دهد نهفته است. در مقطعی، یکی از پسرها بداقبالی می‌آورد و درست روی یک مین دیگر می‌ایستد؛ این بدبخت فرصت درک موقعیت را پیدا نمی‌کند، اما ناآگاهی‌اش بر شدت تأثیر صحنه نمی‌کاهد. کارگردان/نویسنده، مارتین زاندفلیت، نوعی لایه‌لایهٔ انفجاری خلق کرده است. بسته به میزان آشنایی تماشاگر با بستر تاریخی، رفتار دانمارکی‌ها دست‌کم حقیر و در بدترین حالت ریاکارانه به‌نظر می‌رسد. علاوه بر کنایه‌ای که تقریباً زیرآستانه‌ای است، «در زیر ماسه» تصویر نسبتاً مستقلی از نظریه‌های هیچکاک دربارهٔ تعلیق ارائه می‌دهد. این تعلیق حتی وقتی سرنوشت برخی شخصیت‌ها پیش‌بینی‌پذیر است (مثلاً بین دو برادر دوقلو در داستان، انتظار می‌رود هردو زنده نمانند) همچنان مؤثر باقی می‌ماند.