فیلم Starter for 10 2006

گاهی مسأله این نیست که پاسخ درست را بدانیم. فیلم Starter for 10 به کارگردانی تام وان و با فیلمنامه‌ای از دیوید نیکولز (براساس رمان خودش) ساخته شده و بازیگرانی چون جیمز مک‌آووی، آلیس ایو، ربکا هال، دامینیک کوپر، بندیکت کمبریج، کاترین تیت و الن تان را در اختیار دارد. موسیقی اثر از بلیک نیلی و فیلم‌برداری از اشلی رو است. داستان در انگلستان سال 1985 جریان...

گاهی مسأله این نیست که پاسخ درست را بدانیم. فیلم Starter for 10 به کارگردانی تام وان و با فیلمنامه‌ای از دیوید نیکولز (براساس رمان خودش) ساخته شده و بازیگرانی چون جیمز مک‌آووی، آلیس ایو، ربکا هال، دامینیک کوپر، بندیکت کمبریج، کاترین تیت و الن تان را در اختیار دارد. موسیقی اثر از بلیک نیلی و فیلم‌برداری از اشلی رو است. داستان در انگلستان سال 1985 جریان دارد و دنبال دانشجوی طبقه کارگر، برایان جکسون (مک‌آووی)، در سال اول دانشگاه بریستول است؛ سالی که فرصت شرکت در محبوب‌ترین مسابقه تلویزیونی او، «University Challenge» را برایش فراهم می‌کند. منِ نویسنده این نقد رمان را نخوانده‌ام، بنابراین نقدهای طرفداران منبع مکتوب برایم بی‌مورد است. برای من این فیلم کاملاً دوست‌داشتنی بود: یک کمدی جوانانه‌ی تازه و سبک که با زیرکیِ دراماتیک رنگ و لعاب گرفته است. خوشایند است که با فیلمی از این ژانر روبه‌رو باشیم که حول تلاش برای از دست دادن بکارت یا مقابله صرف با قلدری ساخته نشده باشد. با این حال اثر سرشار از اضطراب‌های جوانی، تضادهای طبقاتی، دست‌وپاچلفتی‌های عاشقانه در دوره شکل‌گیری شخصیت و اندکی شوخ‌طبعی است. چارچوب آموزشی، تشنگی برای دانستن و درک مشکلات زمانه، همه باعث شده‌اند فیلم به‌مراتب هوشمندانه‌تر از یک داستان عبور از بلوغ معمولی بریتانیایی باشد. بازیگران در بهترین فرم خودند و شخصیت‌ها را چندبعدی می‌کنند؛ هر یک از نقش‌های اصلی فراتر از کاریکاتور جلوه می‌کنند. مک‌آووی در نقش برایان بسیار دوست‌داشتنی و معاشرتی است؛ جوانی که هنوز مرگ پدر را در دل دارد و باید ببیند مادرش (تیت) با عاشق جدیدش رابطه برقرار می‌کند—یک فروشنده بستنی محلی. او در دانشگاه هم راحت نیست؛ به دختری زیبا (ایو) دل بسته اما واقعاً باید بفهمد که مناسب او کسی دیگر است: ربکا اپستین (هال)، دختری با قلب سوسیالیستی — هرچند او اهل مسابقات خبری نیست! مک‌آووی در ترکیب دست‌پاچگی و جذابیت و نمایش ناتوانی برایان در موقعیت‌های پیچیده موفق است. بندیکت کمبریج نمایش را می‌قاپد در نقش پاتریک واتس، پسری مرفه و خود‌پسند که از نظام طبقات اجتماعی و مشکلات ناشی از آن بی‌اطلاع است. او که سال قبل در «University Challenge» شکست خورده، با سرسختی و خودبرتربینی‌اش از دیدن کمک‌هایی که اطرافیان می‌توانند به او بکنند ناتوان است. حالات چهره، واژگان اشرافی و نیازش به کنترل، توسط کمبریج با طنزی زنده و تأثیرگذار اجرا شده‌اند. آلیس ایو در نقش مورد علاقه برایان جذابیت و باطن شکننده‌اش را خوب نشان می‌دهد، هال نقش خود را دقیق و باورپذیر بازی می‌کند و کوپر، تیت و جیمز کوردن نیز تأثیرات مثبتی برجای می‌گذارند. چارلز دنس و لیندسی دانکن هم در صحنه‌هایی به‌یادماندنی، در نقش والدین آلیس، حضور قابل‌توجهی دارند. فیلم با موسیقی دهه ۸۰ پوشانده شده؛ ترکیبی از آهنگ‌های محبوب دانشجویی و ملودی‌های پاپِ پانکی که حس نوستالژیک قوی‌ای ایجاد می‌کند. طراحی صحنه و فضای زندگی برایان پیش از رفتن به دانشگاه (ساوت‌اند-آن-سی) با دقتی نوستالژیک ساخته شده است. شاید خیلی از لطایف طنز فیلم برای کسانی که با فضای بریتانیا در میانه دهه ۸۰ آشنا نیستند، چندان ملموس نباشد و باید پذیرفت که پایان داستان غافلگیرکننده‌ای ندارد. با این حال، برای بیننده مناسب فیلم لذت‌های زیادی دارد: قصه‌ای شیرین، پُر از طنز و دل، با بازی‌های درجه‌یک—اگر طرفدار بازیگران اصلی باشید، دیدنش قطعاً ارزش دارد.