فیلم Tale of Tales 2015

کک، پوست‌کَن و یک فرزند تعجب‌آور است که این فیلم تا این حد دست‌کم گرفته شده است. قطعاً این اثر شبیه قصه‌های افسانه‌ایِ تولیدات دیزنی نیست؛ یعنی برای کودکان ساخته نشده و مناسب بزرگسالان است. فیلم بر اساس مجموعه‌ای از داستان‌ها از شاعری ایتالیایی قرن هفدهم ساخته شده است. تمام داستان‌ها به‌خوبی با هم آمیخته شده‌اند؛ آن‌قدر که حتی احساس آشنایی با قصه‌های اصلی نمی‌کنید، چون...

کک، پوست‌کَن و یک فرزند تعجب‌آور است که این فیلم تا این حد دست‌کم گرفته شده است. قطعاً این اثر شبیه قصه‌های افسانه‌ایِ تولیدات دیزنی نیست؛ یعنی برای کودکان ساخته نشده و مناسب بزرگسالان است. فیلم بر اساس مجموعه‌ای از داستان‌ها از شاعری ایتالیایی قرن هفدهم ساخته شده است. تمام داستان‌ها به‌خوبی با هم آمیخته شده‌اند؛ آن‌قدر که حتی احساس آشنایی با قصه‌های اصلی نمی‌کنید، چون تغییرات در بهترین شکل ممکن انجام شده‌اند. بنابراین ابتدای قدردانی‌ام از نویسنده، سپس کارگردان و بعد بازیگران است. از آنجا که فیلم لایه‌های روایی چندگانه دارد—حدوداً سه لایه—مقدمه و پایان میان همه‌ی داستان‌ها مشترک است. اما بلافاصله پس از آغاز، هر قصه راه خود را می‌گیرد و با پیچ‌وخم و پایانی مستقل پیش می‌رود تا دوباره به خط اصلی بازگردد و فیلم را به پایان برساند. در اولین داستان، زوجی سلطنتی حاضرند هر کاری بکنند تا صاحب فرزند شوند. پس از سال‌ها تلاش بی‌نتیجه برای بارداری، آن‌ها به دستورالعمل یک جادوگر مرده‌پرست تن می‌دهند. نتیجه تا حد زیادی مشخص است، اما بی‌عوارض هم نیست. این زوج در حسرت فرزند فداکاری‌های بزرگی می‌کنند. ادامه داستان چند سال بعد اتفاق می‌افتد، زمانی که فرزند متولدشده‌ی سلطنتی و مادرش دچار اختلاف می‌شوند. پیچیدگی تازه‌ای پیش می‌آید که مادر را دوباره در تنگنا قرار می‌دهد. نحوه حل این مسئله در بخش‌های بعدی روایت می‌شود. در داستان دوم، پادشاه قلعه‌ای کوهستانی به حشره‌ی خانگی تازه‌اش دلبسته می‌شود. این وابستگی باعث غفلت او از دخترش می‌شود؛ دختری که آرزوی ازدواج و زندگی خوب دارد. بی‌توجهی میان پدر و دختر—به‌خصوص در غیاب مادر—رابطه را تیره می‌کند. وقتی پادشاه به اشتباهش پی می‌برد می‌کوشد با یک تیر دو نشان بزند، اما این برنامه به مذاق دختر خوش نمی‌آید و او در نهایت به دست غول می‌افتد. باقی داستان با هیجان روایت می‌کند که چه بر سر او می‌آید. این داستان درباره مسئولیتِ پدر است؛ اگر همسرش زنده بود، دختر بهتر مراقبت می‌شد. نسبت به بقیه، این قصه هیجان‌انگیزتر و تندتر است، حتی لوکیشن‌ها هم جذاب‌ترند. البته از پرده‌های آبی/سبز استفاده شده، اما صحنه‌ها هنوز زیبا هستند، به‌ویژه نمای بالای قلعه. انتخاب بازیگرها برای این بخش به‌ویژه نقش شاهزاده‌خانم به‌نظرم عالی بود. "تعادل جهان باید حفظ شود." سومین قصه درباره پادشاهی شهوت‌ران است. روزی وقتی صدای آواز زیبایی می‌شنود، چند دقیقه بعد بدون اینکه بداند آن زن سالخورده و چهره‌اش پرچین‌وچروک است، پای در خانه‌اش می‌گذارد. اما او و خواهرانش نقشه‌ای دارند؛ پشت در مخفی می‌شوند و برای به‌دست آوردن یکی از آن‌ها درخواست می‌کنند. ادامه داستان و اینکه چه کسی چه چیزی به‌دست می‌آورد و سپس یک پیچش داستانی، فیلم را به پایان می‌رساند. فیلم تماشایی است، اما نه از نظر جلوه‌های بصری مثل افسانه‌های امروزی هالیوود. به‌طور ویژه از جلوه‌های کامپیوتری کم‌تری استفاده شده، بنابراین حال‌وهوای واقع‌گرایانه‌تری دارد، اما همچنان حس فانتزی قصه‌ها را منتقل می‌کند. این یک کمدی سیاه است و در این بخش کار واقعاً خوب از کار درآمده است. خلق طنزِ سیاه کار آسانی نیست و این فیلم سه لایه دارد—هرچند همه‌ی لایه‌ها لزوماً طنز سیاه ندارند. پایان‌بندی‌ها بسیار دقیق‌اند و به ما یادآوری می‌کنند که شادی و اندوه هر دو بخشی از زندگی‌اند. فیلم بیش از دو ساعت طول می‌کشد، اما کشش در روایت احساس نمی‌شود. طولانی بودن به‌خاطر سه قصه است و هرکدام با ریتم نسبتاً خوبی روایت می‌شوند. با این حال فیلم گاه کند به‌نظر می‌رسد که این به خاطر سکوت و استفاده کم از موسیقی در بخش‌های زیادی از فیلم است. از سلمی هایک تا توبی جونز و وینسنت کسل همه بسیار خوب‌اند؛ بازیگران انتخاب‌شده کمک بزرگی به شکل‌گیری فیلم کرده‌اند. به‌عنوان یک پروژه بین‌المللی، حضور این بازیگران برای مخاطب جهانی هم تسهیل‌کننده است. این اولین فیلم انگلیسی‌زبانی کارگردان است و فکر می‌کنم از پروژه‌های آینده‌اش هم چشم خواهم داشت. قطعاً چنین فیلمی امروزه کم دیده می‌شود؛ فیلمی که حس فیلم‌های قدیمی را دارد. هدفش ارائه چند شوخی سریع یا جلوه‌های بصری نفس‌گیر نیست، بلکه عمق داستان قابل‌توجه است. نویسندگان و کارگردان برای رسیدن به هدف‌شان از افزودن دقایقِ اضافی دریغ نکرده‌اند. دوست داشتم اگر لایه دیگری از قصه اضافه و حدود سی دقیقه یا بیشتر گسترش می‌یافت. برای بزرگسالان پیشنهاد می‌کنم آن را از دست ندهند—چنین فیلمی اغلب پیش نمی‌آید. 8/10