فیلم The Company Men 2010

داستان تا حد زیادی سطحی و کلیشه‌ای است؛ بالا و پایین ندارد و همه‌چیز مطابق انتظار پیش می‌رود و در نهایت هم برای دل مخاطب آمریکایی پایانی امیدوارکننده رقم می‌خورد. با این حال بازیگران چشمگیرند و کارگردانی، تدوین و اجراها قابل قبول‌اند. فیلم The Company Men با آرامش، چشم‌اندازی از فضای رکودی اقتصادی را از خلال یک شرکت در حال کوچک‌شدن به نمایش می‌گذارد. ثبات مالی...

داستان تا حد زیادی سطحی و کلیشه‌ای است؛ بالا و پایین ندارد و همه‌چیز مطابق انتظار پیش می‌رود و در نهایت هم برای دل مخاطب آمریکایی پایانی امیدوارکننده رقم می‌خورد. با این حال بازیگران چشمگیرند و کارگردانی، تدوین و اجراها قابل قبول‌اند. فیلم The Company Men با آرامش، چشم‌اندازی از فضای رکودی اقتصادی را از خلال یک شرکت در حال کوچک‌شدن به نمایش می‌گذارد. ثبات مالی تنها آرزوی همه است — طبقه مرفه، طبقه متوسط و تمام اقشار. همه می‌ترسند دارایی‌ها و موقعیت شغلی‌شان را از دست بدهند. کارکنان شرکت‌ها به‌ویژه در حقوق و ثبات دستمزدی دنبال اطمینان‌اند تا بتوانند به غرور و خانواده‌شان پاسخ دهند. زمانی که رکود اقتصادی در دهه گذشته آمریکا را درنوردید، تأثیر آن فاجعه‌آمیز بود؛ کارگران بی‌گناه عملاً معیشت‌شان را از دست دادند و به ورطه بدهی کشیده شدند. درامِ با نیت خوبِ پل وِلز، فروپاشی یک شرکت کشتی‌سازی را پی می‌گیرد و سرنوشت چند کارمندی را نشان می‌دهد که یا اخراج شده‌اند یا در حال هدایتِ آن کشتی استعاره‌ای به سمت غرق شدن‌اند. نوع روایتِ خاصِ فیلم، کارِ وِلز را هم جذاب و هم کم‌جاذبه می‌کند. شخصیت‌ها—به‌ویژه معاون بازاریابی واکر، مدیر منابع انسانی ویلکاکس و مدیرعامل سالینجر—تا حدی خودپسند و ناراحت‌کننده‌اند. خصوصاً واکر که با غرور خود را احاطه کرده؛ زیان مالی بزرگ او مانع از آن می‌شود که به‌طور کامل از خانواده‌اش حمایت کند و از امکانات زندگی لوکس مثل باشگاه‌های گلف بهره‌مند شود. واکنش او به اخراج، هرچند طبیعی از این نظر که حاضر نیست سبک زندگی‌اش را رها کند، اما بیش از حد به خود می‌اندیشد و کمتر به خانواده‌اش توجه دارد. این هالهٔ خودبزرگ‌بینی که تنها به او محدود نمی‌شود، باعث می‌شود شخصیت‌ها کم‌تر دوست‌داشتنی به نظر برسند. با این حال، در اجرای وِلز لحن همدلانه‌ای هم موج می‌زند؛ نه لزوماً به این دلیل که با شخصیت‌ها همذات‌پنداری می‌کنید، بلکه به‌خاطر وضعیتی که فیلم نشان می‌دهد. وِلز لحظاتی را به‌دقت معلق رها می‌کند و روی بستر اخراج و فقدان تامل می‌کند تا شما را وادارد خودتان را جای شخصیت‌ها بگذارید. به این ترتیب، او می‌تواند خصایل ناپسند این کارکنان را به انگیزه‌هایی قابل‌تحمل تبدیل کند. آرام‌آرام و با پافشاری، فرصت‌ها پدیدار می‌شوند؛ و این دقیقاً هدفِ فیلم است. فیلم استقامت روح انسانی را در دوران نامطمئن نشان می‌دهد—جلسهٔ جهت‌یابی نمونه‌ای بارز از این ایده است. هرکسی که تجربهٔ اخراج را داشته باشد بیشتر به‌خاطر بازنمایی موقعیتیِ فیلم با آن همدردی می‌کند تا خودِ شخصیت‌ها. این حرف لزوماً نقدی بر بازی‌ها نیست؛ هر اجرا به‌طور شایسته‌ای ارائه شده و از اغراق دوری می‌کند. کوپر به‌ویژه اجرای ظریف و قابل‌باوری ارائه می‌دهد که سرنوشت شخصیتش را تا حدی غیرقابل‌پیش‌بینی نگاه می‌دارد. مسئلهٔ اصلی برای من گسترهٔ فیلم است. وِلز به‌جای تمرکز بر یک کارمند، تصمیم گرفته کل سلسله‌مراتب شرکتیِ GTX را بررسی کند. هرچند این انتخاب به ساختار رواییِ فیلم آسیبی نمی‌زند، اما شدت رکود را کم‌رنگ می‌کند و تا حدی سقوط اقتصادی ملی را سبک‌ نشان می‌دهد. دنبال کردن تنها یک کارمند در این دوران سخت می‌توانست توسعهٔ شخصیت قوی‌تری فراهم کند و در عین حال رکود را از زوایای مختلف نشان دهد. نیتِ وِلز واضح است، اما از نظر احساسی برای من آن‌چنان اثرگذار نبود. خوشبختانه فیلمبرداری دی‌کینز با نماهای زیبا و پاییزی‌اش همواره خیره‌کننده است. در مجموع، درست مانند قدم‌زدن بر روی یک طناب باریک شرکتی، The Company Men گه‌گاه در روایت و انتخاب شخصیت‌ها لغزش دارد، اما در نهایت با اجراهای محکم و انگیزه‌ای صمیمی کار را پیش می‌برد: یادآوری اینکه حتی در تاریک‌ترین لحظات هم باید امیدوار ماند.