مستند Häxan 1922

دفعه‌ی بعد که دور و برت را نگاه کردی و پرسیدی همه‌ی گنجشک‌ها کجا رفته‌اند، خوشحال باش که در زمانی زندگی نکردی که بدنشان را پودر می‌کردند تا معجونی بسازند برای دفع ارواح شرّ! این فقط یکی از نمونه‌هایی است که در این نگاه عجیب و در عین حال جذاب به امور شیطانی و پلید مطرح می‌شود. شاید این بررسی منطقی‌ترین گشت در محافل ساحران...

دفعه‌ی بعد که دور و برت را نگاه کردی و پرسیدی همه‌ی گنجشک‌ها کجا رفته‌اند، خوشحال باش که در زمانی زندگی نکردی که بدنشان را پودر می‌کردند تا معجونی بسازند برای دفع ارواح شرّ! این فقط یکی از نمونه‌هایی است که در این نگاه عجیب و در عین حال جذاب به امور شیطانی و پلید مطرح می‌شود. شاید این بررسی منطقی‌ترین گشت در محافل ساحران نباشد، اما تا پایان فصل ششم به ارزیابی قدرتمندی از جنبه‌های مضحک، ترسناک، خرافاتی و مذهبی ماجرا می‌رسد و به‌خوبی نشان می‌دهد که چه مقدار فلسفه‌های هم‌پوشان، راهبردهای دستکاری‌کننده و ترس‌های کودکانه در رفتار انسان هنگام مواجهه با ناشناخته‌ها و چیزهای غیرقابل‌پیش‌بینی وجود دارد. افزودن‌های ابتدایی به بدن انسان — بال، شاخ، سم — که با ترکیبی سرگرم‌کننده از متونی شبیه نوشته‌های باستانی، تصاویری از سینمای صامت و کلی مجسمه‌ها یا شکل‌های پلاستیلینی نشان داده شده، مؤید این است که فقط طبقات کم‌سواد نبودند که به این خرافات باور داشتند. متن‌های میانی کوتاه اما آموزنده و گاه بحث‌برانگیز توازنی میان شوخ‌طبعی و جدیت برقرار می‌کنند و برخی شخصیت‌پردازی‌ها واقعاً به فکر وامی‌دارند، به‌ویژه از آن جهت که کلیسا اغلب محرک اصلی در ایجاد یا مواجهه با پیامدهای این افسانه‌های تب‌آلود و خشونت‌آمیز بوده است. نمی‌توانم ادعا کنم همه‌چیز را کاملاً فهمیدم، اما شاید همین مقصود بنجامین کریستانسن بوده که جعبه‌ای مانند پاندورا را باز می‌کند و بار غربالگریِ سخت را به عهده‌ی مخاطب می‌گذارد. ساحره‌ی یکی، راهبه‌ی دیگری است. هیستری جمعی و شدتی که مردم برای توضیح آنچه اغلب غیرقابل‌توضیح است به خرج می‌دهند، فوق‌العاده است و اثر از روبه‌رو شدن با ناخوشایندیِ ترس و جهل پرهیز نمی‌کند. این آثار خشونت‌هایی را که به نام کلیسا — و آنچه کاتولیک‌ها انجام می‌دادند — برای پراکندن ترس در میان توده‌های کم‌سواد و کنترل حتی افکارشان (نه فقط بدن‌هایشان) به کار گرفته می‌شد، به‌صراحت نشان می‌دهد.