فیلم Victoria & Abdul 2017

نمی‌گویم این فیلم تاریخی از آن آثار ماندگار است، اما تا حدی جذاب و سرگرم‌کننده بود و توانست توجه مرا حفظ کند. کمی دربارهٔ پیش‌زمینه تحقیق کردم و نمی‌دانم چرا برخی تغییرات در نحوه شکل‌گیری این دوستی غیرمنتظره را اعمال کرده‌اند؛ احتمالاً برای ساده‌سازی داستان بوده است. موضوع اینکه اصلاً این داستان نقل شده، خود جای تعجب دارد. ظاهراً پس از مرگ ملکه ویکتوریا اقدامات شدیدی...

نمی‌گویم این فیلم تاریخی از آن آثار ماندگار است، اما تا حدی جذاب و سرگرم‌کننده بود و توانست توجه مرا حفظ کند. کمی دربارهٔ پیش‌زمینه تحقیق کردم و نمی‌دانم چرا برخی تغییرات در نحوه شکل‌گیری این دوستی غیرمنتظره را اعمال کرده‌اند؛ احتمالاً برای ساده‌سازی داستان بوده است. موضوع اینکه اصلاً این داستان نقل شده، خود جای تعجب دارد. ظاهراً پس از مرگ ملکه ویکتوریا اقدامات شدیدی از سوی خاندان سلطنتی برای محو هرگونه سند و مدرکی از این دوستی صورت گرفته است. هر کسی که دربارهٔ تاریخ پادشاهان بریتانیا خوانده باشد این تلاش برای کنترل روایت خاندان سلطنتی را به‌خوبی می‌شناسد، به‌ویژه وقتی پای جانشینی در میان باشد. با وجود این، ارزش دیدن دارد، حتی اگر جزئیات کاملاً دقیق نباشد. تاریخ را کسانی می‌نویسند که در قدرت‌اند، و این مورد استثنای جالبی است. فیلم از نظر کلی خوب است. من به‌خصوص به فیلم‌هایی با پس‌زمینهٔ تاریخی یا مرتبط با سلطنت علاقه‌مندم؛ این علاقه تا حدی به زندگی شخصی و خانواده‌ام و همچنین کارم به‌عنوان تاریخ‌نگار مرتبط است. کنجکاوی زیادی برای دیدن این فیلم داشتم و در نهایت آن را دیدم؛ می‌توانم بگویم فیلم واقعاً خوب است. نمی‌توانم ادعا کنم همه چیز بی‌نقص است؛ صحنه‌ها و لحظاتی هستند که به‌نظر بیش از حد ساختگی می‌آیند، اما تصویر کلی نسبتاً مثبت است. رابطهٔ بین ملکه قدرتمند و خدمتکار ساده‌اش قطعاً مورد انتقاد و سوءتفاهم شدید قرار گرفته بود. در آن زمان دربار بریتانیا، مانند بخش‌هایی از اروپا، پیش‌داوری‌های نژادی و اروپامحورانه قوی وجود داشت؛ باور غالب این بود که اروپا نشانهٔ تمدن است و تلاش‌های استعماری و امپریالیستی اروپایی‌ها قرار است این «تمدن» را به جهان «بربر» منتقل کند؛ جهانی با آداب و رسوم عجیب، بدون دین مسیحیت، آموزش یا زیرساخت‌های مدرن که فقط اروپاییان سفیدپوست قادر به مدیریت آن‌اند. این رویکرد بریتانیا در هند و سایر نقاط امپراتوری‌اش بود. برای ما شاید این وضعیت شوکه‌کننده باشد و موجی از تخریب مجسمه‌ها و بناهای مرتبط با گذشتهٔ استعماری اروپا را دیده‌ایم، اما تاریخ با پاک‌کردن آثار آن ناپدید نمی‌شود. باید از تاریخ بیاموزیم؛ محو آثار گذشته تنها بی‌فایده است. نباید از اینکه زمانی امپراتوری بوده‌ایم یا در کشورهای دیگر حضور و تسلط داشته‌ایم حس خجالت همه‌جانبه پیدا کنیم؛ این واقعیت، به نفع یا ضرر، هر دو طرف را شکل داده و تبادل فرهنگی حاصل از آن به ساختن ملت‌ها و جوامعی که امروز می‌شناسیم کمک کرده است. سودمندتر آن است که از این تجربیات درس بگیریم: نه تکرار اشتباهات گذشته و نه بهره‌برداری سازنده از پل‌ها و پیوندهایی که گذشتهٔ مشترک میان ملل برقرار کرده است. فیلم به‌طرز رضایت‌بخشی جوهر آنچه رخ داده را به تصویر می‌کشد، هرچند بسیاری از نامه‌ها و اسناد پس از مرگ ویکتوریا سوزانده شده‌اند. جودی دنچ بازیگر برجسته‌ای است—او پیش‌تر هم نقش ویکتوریا را در فیلمی دیگر ایفا کرده—و در این نقش بسیار مناسب است؛ شیمی خوب و مثبتی با علی فاضل برقرار می‌کند که کاریزماتیک، صمیمی و جالب توجه است. برخی شخصیت‌ها در فیلم سطحی و کم‌اهمیت به‌نظر می‌رسند و بیشتر چهره‌های دربار در این گروه قرار می‌گیرند، اما اجرای مایکل گامبون، تیم پیگات-اسمیت و ادی ایزارد را پسندیدم. پایان فیلم به‌خصوص تأثیرگذار است. از نظر فنی، انتخاب لوکیشن‌ها، به‌ویژه خانهٔ آزبورن که اقامتگاه سلطنتی سابق و ارتباط نزدیکی با ملکه دارد، انتخابی هوشمندانه و سنجیده بوده است. فیلم از این فضاها به‌خوبی بهره می‌برد، رنگ و نور را به‌خوبی ثبت می‌کند و تصویربرداریِ گرم و ظریف و چشم‌نوازی ساخته که جذاب است. به‌عنوان فیلمی تاریخی، تلاش مضاعفی در طراحی صحنه‌ها و لباس‌ها شده و من مشکل یا اشتباه بزرگ و مشهودی در این زمینه مشاهده نکردم. بزرگ‌ترین نقد من به فیلم، آشفتگی در درک گذر زمان است: برای کسی که با داستان آشنا نباشد، سخت است بگوید آیا اتفاقات فیلم در چند روز رخ می‌دهد یا در طی چند سال. همچنین موسیقی متن توماس نیومن که برای فیلم ساخته شده، بسیار عالی از آب درآمده است.