بیوگرافی
پیانیست و رهبر ارکستر اسپانیاییتبار دمدمیمزاج و آتشینمزاج که زندگی و حرفهاش متنوع و اغلب جنجالبرانگیز بود. در والنسیا متولد شد؛ کودک نابغهای بود که تا هفتسالگی رسیتال پیانو میداد و برای تکمیل درآمد خانواده تا ۱۴ ساعت در روز در یک سینمای صامت پیانو مینواخت. با افتخار از کنسرواتوار...
پیانیست و رهبر ارکستر اسپانیاییتبار دمدمیمزاج و آتشینمزاج که زندگی و حرفهاش متنوع و اغلب جنجالبرانگیز بود. در والنسیا متولد شد؛ کودک نابغهای بود که تا هفتسالگی رسیتال پیانو میداد و برای تکمیل درآمد خانواده تا ۱۴ ساعت در روز در یک سینمای صامت پیانو مینواخت. با افتخار از کنسرواتوار موسیقی پاریس فارغالتحصیل شد و تا سن ۲۴ سالگی کرسی سابق فرانز لیست را بهعنوان رئیس بخش پیانو کنسرواتوار ژنو بهدست آورد. در ۱۹۲۸ در لندن بهعنوان پیانیست کنسرت نخستین اجرای خود را داشت و سال بعد در فیلادلفیا تحت رهبری لئوپولد استوکوفسکی کنسرتوی بتهوون در سل بزرگ را با استقبال شدید منتقدان و تماشاگران اجرا کرد. از پیروزیهایش راضی نبود و از ۱۹۳۳ به رهبری ارکستر گرایش پیدا کرد؛ نهایتاً رهبری ارکستر فیلارمونیک راچستر را برعهده گرفت و در ۱۹۵۹ نخستین اپرای خود را رهبری کرد. ایتوربی وضعیتی تقریباً شبیه ستارههای پاپ داشت (حتی دختران نوجوان طرفدار موسیقی در دههٔ ۱۹۵۰ را به موسیقی کلاسیک جذب کرد) و تنها هنرمند کلاسیکی آن زمان شد که دو صفحه طلایی دریافت کرد. در ۱۹۴۶ شرکت RCA‑Victor مبلغ رکوردی ۱۱۸٬۰۲۹ دلار برای شش ماه حقالامتیاز به او پرداخت، عمدتاً بابت ضبط پولونز لا بمل از شوپن (این صفحه تا سال ۱۹۷۴ دو میلیون نسخه فروخت).
او عاشق سرعت بود و با موتورسیکلت و اتومبیلهای اسپرت بیمحابا رانندگی میکرد. وقتی سرعت خودروها کافی نبود، سوار هواپیمای شخصیاش «ال توریا» میشد. تا ۱۹۴۶ حدود ۱۵۰۰ ساعت پرواز ثبت کرده بود و اغلب بین رسیتالها قارهها را درمینوردید. چندین حادثهٔ نزدیک به مرگ به او لقب «دیوانهٔ پروازی» را داد. خلق تند و آتشین ایتوربی زمانی آشکار شد که در حین اجرایی در کلیولند از روی صحنه رفت، چون تماشاگران در خوردن هاتداگ و نوشابه بسیار پرصدا بودند. پیشتر، هنگام رهبری ارکستر فیلادلفیا، از شدت انزجار صندلیای را به سمت صحنه پرتاب کرده بود بهخاطر آشفتگی ناشی از تأخیر شهردار و همراهانش؛ این هم باعث شد لقب دیگری به او بدهند: «ایتوربیِ پرآشوب». موارد مشابه دیگری نیز بسیار اتفاق افتاد. او از حضور در همان برنامهٔ رادیویی با بنی گودمن امتناع کرد، ظاهراً بهخاطر مخالفت با ایدهٔ ترکیب جَز و موسیقی کلاسیک. بعدها بیپروایانه از اجرا با رزمری کلونی در تلویزیون سر باز زد. طنز ماجرا آن بود که حرفهٔ سینمایی ایتوربی شامل اجرای نه تنها موسیقی کلاسیک بلکه موسیقی محبوب هم میشد، از بوگی-ووگی تا هانکی تانک. پس از آن که تهیهکننده بوریس پاسترناک او را برای بازی در موزیکالهای شرکت MGM قانع کرد، ایتوربی بهراحتی خود را با رسانهٔ جدید تطبیق داد. البته در همهٔ نقشهای سینماییاش عملاً خودش را بازی میکرد. فیلمهایی مانند Anchors Aweigh (1945) (که در آن برای مارش افتتاحیه ارکستر صدنفرهای را رهبری کرد) و Three Daring Daughters (1948) تا حدی به او امکان خودبیانگری دادند. خواهرش آمپارو ایتوربی (۱۸۹۹–۱۹۶۹)، که در سالهای قبل اغلب او را در رسیتالهای دو نفره پیانو همراهی میکرد، در سه تا از فیلمهایش از جمله That Midnight Kiss (1949) ظاهر شد.
ایتوربی در ۲۸ نوامبر ۱۸۹۵ در والنسیا، اسپانیا متولد شد و در ۲۸ ژوئن ۱۹۸۰ (در سن ۸۴ سالگی) در لسآنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده درگذشت.
نمایش بیشتر
