بیوگرافی
شلِتون جکسون «اسپایک» لی (زادهٔ 20 مارس 1957) فیلمساز و بازیگر آمریکایی است. آثار او پیوسته به کاوش روابط نژادی، مسائل درون جامعهٔ سیاهپوستان، نقش رسانهها در زندگی معاصر، جرم و فقر شهری و دیگر مسائل سیاسی پرداختهاند. لی برای آثارش جوایز متعددی از جمله یک جایزهٔ اسکار، یک جایزهٔ...
شلِتون جکسون «اسپایک» لی (زادهٔ 20 مارس 1957) فیلمساز و بازیگر آمریکایی است. آثار او پیوسته به کاوش روابط نژادی، مسائل درون جامعهٔ سیاهپوستان، نقش رسانهها در زندگی معاصر، جرم و فقر شهری و دیگر مسائل سیاسی پرداختهاند. لی برای آثارش جوایز متعددی از جمله یک جایزهٔ اسکار، یک جایزهٔ فیلم بفتا، دو جایزهٔ اِمی ساعات پربیننده و دو جایزهٔ پیبادی را دریافت کرده و همچنین نامزد سه جایزهٔ گلدن گلوب و یک جایزهٔ گرمی شدهاست.
لی فیلمسازی را در هر دو کالج مورهوز و دانشکدهٔ هنرهای تیِش دانشگاه نیویورک آموخت، جایی که فیلم دانشجوییاش Joe's Bed-Stuy Barbershop: We Cut Heads (1983) را کارگردانی کرد که برندهٔ جایزهٔ اسکار دانشجویی شد. او بعدها شرکت تولید «40 Acres and a Mule Filmworks» را تأسیس کرد که در آن بیش از 35 فیلم تولید کردهاست. او اولین تجربهٔ کارگردانیاش را با کمدی She's Gotta Have It (1986) انجام داد. او برای درام Do the Right Thing (1989) که نامزد جایزهٔ اسکار بهترین فیلمنامهٔ اوریژینال شد، تحسین گستردهٔ منتقدان را به دست آورد. او حماسهٔ تاریخی Malcolm X (1992) را کارگردانی کرد و خرس طلایی جشنوارهٔ بینالمللی فیلم برلین را کسب نمود. با درام-کمدی جنایی زندگینامهای BlacKkKlansman (2018)، او جایزهٔ اسکار بهترین فیلمنامهٔ اقتباسی و جایزهٔ گرند پری جشنوارهٔ فیلم کن را برنده شد.
او همچنین فیلمهایی مانند School Daze (1988)، Mo' Better Blues (1990)، Jungle Fever (1991)، Crooklyn (1994)، Clockers (1995)، Bamboozled (2000)، 25th Hour (2002)، Inside Man (2006)، Chi-Raq (2015)، Da 5 Bloods (2020) و Highest 2 Lowest (2025) را نوشته و کارگردانی کردهاست. لی در یازده فیلم بلند خود نیز بازی کردهاست. او همچنین به خاطر کارگردانی پروژههای مستند متعدد شناخته میشود، از جمله 4 Little Girls (1997) که نامزد جایزهٔ اسکار بهترین فیلم مستند شد. او مجموعهٔ اچبیاو When the Levees Broke (2006) را کارگردانی کرد که دو جایزهٔ اِمی ساعات پربیننده را برای «کارگردانی برجسته برای یک برنامهٔ مستند/غیر داستانی» و «شایستگی استثنایی در ساخت فیلم مستند» از آن خود کرد. او همچنین مستند اچبیاو If God Is Willing and da Creek Don't Rise (2010) و فیلم کنسرت دیوید بورن American Utopia (2020) را کارگردانی کرد.
لی چندین افتخار دریافت کردهاست، از جمله جایزهٔ افتخاری بفتا در 2002، سزار افتخاری در 2003، جایزهٔ افتخاری آکادمی در 2015 و مدال ملی هنرها در 2023. پنج فیلم او توسط کتابخانهٔ کنگره برای حفظ در آرشیو ملی فیلم بهخاطر «اهمیت فرهنگی، تاریخی یا زیباییشناختی» انتخاب شدهاند. او از سوی جامعهٔ فیلم مرکز لینکلن نیز یک تجلیل گالا دریافت کرده و همچنین برندهٔ جایزهٔ دوروتی و لیلیان گییش شدهاست. فیلمهای او اجرای درخشان بازیگرانی همچون دنزل واشینگتن، لورنس فیشبورن، ساموئل ال. جکسون، جیانکارلو اسپوزیتو، روزی پرز، دلروی لیندو، جان ترتورو و جان دیوید واشینگتن را به نمایش گذاشتهاند.
توضیحات بالا از مقالهٔ ویکیپدیا «اسپایک لی» گرفته شده، تحت مجوز CC-BY-SA است، فهرست کامل مشارکتکنندگان در ویکیپدیا موجود است.
نمایش بیشتر
