بیوگرافی
ژان اپستاین (فرانسوی: [ɛp.ʃtajn]; ۲۵ مارس ۱۸۹۷ – ۲ آوریل ۱۹۵۳) فیلمساز فرانسوی، نظریهپرداز سینما، منتقد ادبی و رماننویس بود. اگرچه امروز عمدتاً به خاطر اقتباسش از «فروریختن خانهٔ آشر» اثر ادگار آلن پو به یاد آورده میشود، او کارگردانی ۳۶ فیلم را برعهده داشت و از اوایل دههٔ ۱۹۲۰...
ژان اپستاین (فرانسوی: [ɛp.ʃtajn]; ۲۵ مارس ۱۸۹۷ – ۲ آوریل ۱۹۵۳) فیلمساز فرانسوی، نظریهپرداز سینما، منتقد ادبی و رماننویس بود. اگرچه امروز عمدتاً به خاطر اقتباسش از «فروریختن خانهٔ آشر» اثر ادگار آلن پو به یاد آورده میشود، او کارگردانی ۳۶ فیلم را برعهده داشت و از اوایل دههٔ ۱۹۲۰ تا اواخر دههٔ ۱۹۴۰ منتقدی تأثیرگذار در ادبیات و سینما بود. او اغلب با سینمای امپرسیونیستی فرانسه و مفهوم فتوژنی مرتبط دانسته میشود.
اپستاین در ورشو، پادشاهی لهستان (که آن زمان بخشی از امپراتوری روسیه بود) در خانوادهای با پدری فرانسوی-یهودی و مادری لهستانی متولد شد. پس از مرگ پدرش در سال ۱۹۰۸، خانواده به سوئیس نقل مکان کردند، جایی که اپستاین تا آغاز تحصیل در دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه لیون در فرانسه اقامت داشت. در لیون، اپستاین بهعنوان منشی و مترجم برای آگوست لومیر خدمت کرد، که او را یکی از بنیانگذاران سینما میدانند.
اپستاین کارگردانی فیلمهای خود را در سال ۱۹۲۲ با «پاستور» آغاز کرد، و به دنبال آن «آوبرژ رُژ» و «قلب وفادار» (هر دو ۱۹۲۳) را ساخت. کارگردان فیلم لوئیس بونوئل در «موپرا» (۱۹۲۶) و «فروریختن خانهٔ آشر» (۱۹۲۸) بهعنوان دستیار کارگردان با اپستاین همکاری کرد. نوشتههای انتقادی اپستاین در مجلهٔ مدرنیستی اولیهٔ L'Esprit Nouveau منتشر میشد. هنگام ساخت «قلب وفادار» اپستاین تصمیم گرفت داستان سادهای از عشق و خشونت را «برای بهدستآوردن اعتماد کسانی که هنوز بسیارند و معتقدند تنها کمارزشترین ملودرام میتواند مخاطب را جلب کند» فیلمبرداری کند، و نیز به این امید که «ملودرامی چنان عاری از همهٔ قراردادهای معمول این ژانر، چنان ساده و خویشتندار، خلق کند که شاید به نجابت و عظمت تراژدی نزدیک شود». او سناریو را در یک شب نوشت.
اپستاین از فیلم تازهتمامشدهٔ ابل گانس «لا رو» بسیار متاثر شده بود، و در «قلب وفادار» تلاش کرد تا تکنیکهای تدوین سریع و ریتمیک و همچنین استفادهٔ نوآورانه از نماهای بسته و ترکیب تصاویر بر هم را بهکار گیرد. این تکنیکها بیش از همه در نیمهٔ اول فیلم آشکارند: سکانس افتتاحیه که وضعیت ماری را در بار بندر از طریق مجموعهای از نماهای بسته از چهرهاش، دستهایش، میز و لیوانهایی که پاک میکند نشان میدهد؛ استفاده از تصاویر دریا و بندر، چه بهصورت قطع و وصل و چه بهصورت ترکیبشده، برای بازتاب آرزوهای ژان و ماری؛ و مشهورترین سکانس فیلم در میدان تفریح که در آن مجموعهای بسیار پیچیده از تصاویرِ ریتمیک کنار هم قرار گرفته، کشمکش رابطهٔ ماری و پتی پُل را ترسیم میکند. صحنههای بعدی فیلم از نظر تکنیکهای بهکاررفته نسبتاً مرسومترند و بیشتر بر موقعیت و عمل تکیه دارند تا بر عکاسی و فرآوری تصاویر. در دههٔ ۱۹۲۰ آثار اپستاین تأثیراتی از اکسپرسیونیسم آلمانی نشان میدادند. اپستاین همچنین چند مستند دربارهٔ منطقهٔ بریتانی ساخت. «Chanson d'Armor» بهعنوان نخستین فیلمِ به زبانِ برتونی شناخته میشود. دو رمان او نیز در جزایر برتونی رخ میدهند: «L'Or des mers» در اوسانت و «Les Recteurs et la sirène» در سن.
اپستاین در سال ۱۹۵۳ بر اثر خونریزی مغزی درگذشت.
نمایش بیشتر
