فیلم The Jackal 1997

تعقیبِ جهان‌به‌جهانِ یک آدم‌کش استادِ بدل‌سازی فیلم «جکال» (The Jackal) ساخته مایکل کتِن-جونز که در 1997 منتشر شد، تریلری جنایی بین‌المللی است درباره مأموریّت مشترک اف‌بی‌آی و ام‌وی‌دی (با نقش‌آفرینی سیدنی پواتیه و داین ونورا) که برای متوقف‌کردنِ یک آدم‌کش ظالم و استادِ بدل‌سازی معروف به «جکال» (بروس ویلیس) از خدمات یک مبارز زندانیِ آیرلندی (ریچارد گیر) استفاده می‌کنند تا مانع از اجرای یک ترور بزرگ...

تعقیبِ جهان‌به‌جهانِ یک آدم‌کش استادِ بدل‌سازی فیلم «جکال» (The Jackal) ساخته مایکل کتِن-جونز که در 1997 منتشر شد، تریلری جنایی بین‌المللی است درباره مأموریّت مشترک اف‌بی‌آی و ام‌وی‌دی (با نقش‌آفرینی سیدنی پواتیه و داین ونورا) که برای متوقف‌کردنِ یک آدم‌کش ظالم و استادِ بدل‌سازی معروف به «جکال» (بروس ویلیس) از خدمات یک مبارز زندانیِ آیرلندی (ریچارد گیر) استفاده می‌کنند تا مانع از اجرای یک ترور بزرگ در واشینگتن دی‌سی شوند. این فیلم بازسازی آزادانه‌ای از «روزِ جکال» (1973) است که براساس رمان 1971 فردریک فورسایت ساخته شده بود. پردهٔ اول فیلم برای ذائقهٔ من کمی پیچیده است و داستان از مسکو تا هلسینکی تا کانادا و ایالات متحده پرسه می‌زند، اما فیلم پس از آن سُر می‌افتد و تبدیل به یک فیلم اکشن سیاسی سرگرم‌کننده می‌شود که چندان از لحن «سِینت» باِ بازی ول کیلمر (که همان سال اکران شد) دور نیست. هر دو فیلم از یک ژانر و در همان فضا ساخته شده‌اند، بودجهٔ مشابهی داشته‌اند (60 میلیون دلار)، ضدقهرمانی استادِ بدل‌سازی دارند و نامشان از روی همان شخصیت گرفته شده است. در حالی که هر دو فیلم در آمریکای شمالی حدود 55–60 میلیون دلار فروختند، «جکال» در سطح جهانی محبوب‌تر بود و نزدیک به 160 میلیون دلار فروش کرد که حدود 50 میلیون بیشتر از «سِینت» بود. به‌نظر من «جکال» از نظر کلی فیلمِ قابل‌تفریح‌تری است. نقدها معمولاً این فیلم را له می‌کنند، اول به این خاطر که بیش از حد از فیلم اصلی فاصله گرفته و دوم به خاطر عناصر نامنظمی که در داستان انباشته شده‌اند. اما (1) «جکال» برای ایستادن روی پای خودش در سینمای اواخر دههٔ 90 ساخته شد و (2) چرا دیگر تریلرهای اکشن مثل جیمز باند در مورد حفره‌های داستانی عجیب بخشیده می‌شوند؟ ضمن اینکه بسیاری از لحظات به‌ظاهر بی‌معنی را اگر با دقت به جزئیات نگاه کنید می‌توان توضیح داد؛ نه همهٔ آن‌ها، اما بسیاری‌شان. نکته‌ای که خوشم نمی‌آید، برخورد ناصادقانهٔ بعضی انتقادات است. مثلاً راجر ایبرت به‌صورت تمسخرآمیزی به ورودِ جکال از کانادا به آمریکا با خرید یک قایق بادبانی و شرکت در مسابقه از مکینا تا شیکاگو اشاره کرد و گفت راه‌های آسان‌تری برای ورود نامحسوس به مرز 3000 مایلی وجود دارد. اما او یک جزئیات مهم را حذف کرد: جکال داشت یک مسلسل کامپیوتری بزرگ و پایهٔ سنگینی را قاچاق می‌کرد. به‌همین‌خاطر او قایق بادبانی خرید و از مسابقه به‌عنوان راهی برای ورود بی‌سروصدا در میان جمعِ سایر کشتی‌ها استفاده کرد. یکی از نکات برجستهٔ فیلم، بازی گروهی خوب بازیگران و دیدنِ تعامل آن‌هاست. پواتیه هنگام فیلم‌برداری 69 ساله بود و چهره‌اش بسیار باوقار به‌نظر می‌رسید؛ این عملاً آخرین اکران سینمایی او بود (اگرچه در چهار سال بعدی در چهار فیلم تلویزیونی حضور داشت). جک بلک در نقش فرعیِ مناسبی ظاهر شده است. اما طبیعی است که نمایش را ریچارد گیر و بروس ویلیس می‌دزدند. ویلیس به‌ویژه در نقشِ «جکال» نمایشی جذاب ارائه می‌دهد که تا حدی شوکه‌کننده است نسبت به آن شخصیتِ همیشگیِ خوش‌برخورد و آرامِ او. در نقش جکال، ویلیس آرام، بی‌تفاوت، سرد، شقاوت‌آمیز، ماهر در نیرنگ، حساب‌شده، باهوش، یخ‌زده و بی‌رحم است؛ یک روان‌پریشِ دلنشین. نباید از موسیقی متن عالیِ کارتر بورول و مجموعه‌ای از قطعۀ آلترناتیو راک تیز چشم‌پوشی کرد؛ از جمله قطعاتی از Massive Attack («Superpredators» و «Dissolved Girl»). مدت فیلم: ۲ ساعت و ۴ دقیقه. لوکیشن‌های فیلمبرداری: مسکو، فنلاند، مونترآل، لندن، کارولینای شمالی، ویرجینیا و شیکاگو. فیلمنامه: چاک پفرر. ارزیابی: B-/C+ --- این فیلم را چند بار دیده‌ام؛ هرچند قطعاً فیلمی برجسته نیست و شنیدن لهجهٔ آیریشی ریچارد گیر و تغییرات متعددِ مدل موهای بروس ویلیس خنده‌دار است، اما همچنان تماشایی و نسبتاً سرگرم‌کننده می‌ماند. با این حال، نحوهٔ نگارشِ شخصیتِ جکال مشکل‌ساز است؛ زیرا در بیشتر فیلم او فردی خون‌سرد و محاسبه‌گر است، اما اقدامش به دنبال‌گیری ایزابلا در میانهٔ برنامه‌ریزیِ یک ترور، رفتار عجیبی است—باید پس از تکمیل مأموریت و دریافت پاداش برای انتقام دست به چنین کاری می‌زد، که آن هم منطقی نبود—و این که چگونه هدف واقعی‌اش را با جمله‌ای دربارهٔ اینکه «دکلن نمی‌تواند از زنانش محافظت کند» لو می‌دهد هم سؤال‌برانگیز است، هرچند آن نتیجه‌گیریِ دکلن درست از آب در می‌آید. احتمالاً صرفاً نویسندگی تنبل است. با این وجود نماهای خوبی در فیلم هست (در روزگاری که برای نماهای هوایی از هلیکوپتر استفاده می‌کردند نه پهپاد) و کارگردانی مایکل کتِن-جونز محکم است. نمره: 3.0/5 --- «جکال» از آن تریلرهایی است که همه‌چیز را طبقِ کتاب انجام می‌دهد. اکثر فیلم از کلیشه‌ها و عناصر شناخته‌شده تشکیل شده، بازیگران پُرشماری دارد و صحنه‌های اکشن قابل قبولی ارائه می‌دهد. ممکن است چرخ را بازآفرینی نکند یا شما را در هر لحظه غافلگیر نسازد، اما حدود دو ساعت سرگرمیِ محکم و متداولِِ دههٔ ۹۰ را عرضه می‌کند.