فیلم The Road 2009

فیلم «جاده» به کارگردانی جان هیلکات و اقتباس از رمان کورمک مک‌کارتی، روایت مردی و پسرش (ویگو مورتنسن و کودی اسمیت-مک‌فیه) است که در دنیایی پساآخرالزمانی و ویران‌شده برای بقا به سوی ساحل حرکت می‌کنند. این جهانِ داستان سوخته و خالی از زندگی گیاهی و جانوری است، قانون فروپاشیده و بقا در میان آدم‌هایی که گاه وحشی و بی‌رحم‌اند جریان دارد؛ علّت فاجعه عمداً نامشخص...

فیلم «جاده» به کارگردانی جان هیلکات و اقتباس از رمان کورمک مک‌کارتی، روایت مردی و پسرش (ویگو مورتنسن و کودی اسمیت-مک‌فیه) است که در دنیایی پساآخرالزمانی و ویران‌شده برای بقا به سوی ساحل حرکت می‌کنند. این جهانِ داستان سوخته و خالی از زندگی گیاهی و جانوری است، قانون فروپاشیده و بقا در میان آدم‌هایی که گاه وحشی و بی‌رحم‌اند جریان دارد؛ علّت فاجعه عمداً نامشخص رها شده تا تمرکز روی پیامدها و زندگی روزمره در این شرایط باشد. تصویربرداری خاویِر آگیرِسّاروبه و کارگردانی هیلکات دنیایی سرد، بی‌روح و بالینی را می‌سازند: خاک سوخته، درختان بی‌برگ، خط افق پر از خرابه‌ها و طوفان‌هایی که گاه‌وبیگاه شخصیت‌ها را محاصره می‌کنند. این فضا به‌خوبی حس یأس و بی‌رحمی محیط را منتقل می‌کند و فیلم از ژانر اکشنِ هیجان‌زده فاصله می‌گیرد تا بیشتر روی بقا و انسانیت تأمل کند. بزرگ‌ترین نقطه قوت فیلم اجراهای بازیگران است. ویگو مورتنسن نقش پدری استوار، دردمند و مصمم را با شدت و احساس بازی می‌کند و کودی اسمیت-مک‌فیه به‌طرز تأثیرگذاری آسیب‌پذیری و کنجکاوی کودک را نشان می‌دهد. رابطه پدر و پسر، محور احساسی اثر است و با گذر زمان تبدیل به بررسی دقیق و دلخراشی از معنای والدگری در شرایط بی‌رحم می‌شود. نرمی روایی و ریتم کند فیلم ممکن است برای برخی تماشاگران دشوار و کسل‌کننده به‌نظر برسد؛ بعضی نقدها آن را تک‌بعدی و یکنواخت توصیف کرده‌اند و نقش پسر را در مواردی آزاردهنده دانسته‌اند. با این حال، همین ریتم آرام باعث می‌شود که فیلم به‌تدریج تماشاگر را در فضای خود فرو برد و احساس تنهایی و ناامنی را ملموس‌تر سازد. مضمون اخلاقیِ اثر—سؤال درباره پایبندی به اخلاق در شرایطی که بقا در اولویت است—یکی از محورهای اصلی است. فیلم به‌صورتی تلخ و بی‌پرده نشان می‌دهد که در این جهانِ بدون قانون، انسان‌ها چگونه ممکن است دست به کارهایی بزنند که پیش از این غیرقابل تصور بود، و در مقابل، اهمیت نگه داشتن کرامت انسانی حتی در سخت‌ترین لحظات را نیز مطرح می‌کند. پایان فیلم برای برخی تماشاگران امیدوارکننده و آرامش‌بخش جلوه می‌کند، هرچند برای برخی دیگر حس «کافی‌نبودن» یا ناگهانی‌بودن دارد؛ اما به‌طور کلی، آنچه در پایان می‌بینیم حاصلِ ساختنِ تدریجیِ حسِ امید در دل یک روایت بسیار تاریک است. در مجموع، «جاده» فیلمی سنگین و سخت‌دیدنی است اما از نظر بازیگرها، تصویربرداری و دغدغه‌های انسانی‌اش اثر ارزشمندی محسوب می‌شود. اگر با فضای تیره و تأمل‌برانگیز مشکلی ندارید، این فیلم تجربه‌ای تأثیرگذار و قابل تامل ارائه می‌دهد.