فیلم The Measure of a Man 2015

داستانی درباره جستجوی کار در دنیای امروز فیلم‌های فرانسوی بعد از آثار انگلیسی‌زبان، بیشترین تعداد فیلم‌هایی هستند که می‌بینم؛ دلیل اصلی‌اش کیفیت آثارشان است. آن‌ها به‌جای هزینه‌کردن‌های هنگفت برای فیلم‌های ابرقهرمانی مثل هالیوود، به شکل‌دادن روایت و پرداخت شخصیت‌ها اهمیت می‌دهند، حتی اگر ریتم فیلم کند باشد؛ چیزی که شخصاً دوست دارم. در کل همیشه طرفدار سینمای فرانسه و ژاپن بوده‌ام، به‌ویژه درام‌ها. این آخرین فیلمی...

داستانی درباره جستجوی کار در دنیای امروز فیلم‌های فرانسوی بعد از آثار انگلیسی‌زبان، بیشترین تعداد فیلم‌هایی هستند که می‌بینم؛ دلیل اصلی‌اش کیفیت آثارشان است. آن‌ها به‌جای هزینه‌کردن‌های هنگفت برای فیلم‌های ابرقهرمانی مثل هالیوود، به شکل‌دادن روایت و پرداخت شخصیت‌ها اهمیت می‌دهند، حتی اگر ریتم فیلم کند باشد؛ چیزی که شخصاً دوست دارم. در کل همیشه طرفدار سینمای فرانسه و ژاپن بوده‌ام، به‌ویژه درام‌ها. این آخرین فیلمی بود که دیدم؛ با وجود بازخوردهای متوسط، ابتدا قصد نداشتم آن را تماشا کنم، اما وقتی دیدم متوجه شدم چقدر دست‌کم گرفته شده بود. این فیلم تا حدودی شبیه «دو روز، یک شب» است و ردپاهایی از «در جستجوی خوشبختی» در خود دارد، البته با احساسات محدودتر. مقایسه با آثار دیگر تنها از نظر اشتراک تم‌ها ممکن است. می‌توان آن را شبه‌مستند دانست، چون آن‌قدر واقعی است که حس نمی‌کنید در حال تماشای یک فیلم‌اید؛ مخصوصاً فیلمی برای سرگرمی صرف نیست. اگر دنبال سرگرمی خالصید، بهتر است سراغ فیلم دیگری بروید. این اثر می‌تواند در جنبه‌ای زندگیتان را بازتاب دهد، به‌ویژه اگر پس از اخراج یا ترک شغل قبلی برای یافتن کار دست‌به‌گریبان شده‌اید. سخن من درباره تازه‌کارها نیست، بلکه درباره افراد میان‌سال و کم‌ترمؤهل که بین مشاغل سرگردان‌اند است. دنیای مدرن به جوان‌ها تعلق دارد. بودن نسبتا پیر و ناتوان از کار با فناوری‌های روز بهانه‌ای برای حذف از بازار کار است و این افراد را به گرفتن مشاغل با دستمزد پایین می‌رساند. قصه این فیلم حول مردی به‌نام تیِری می‌چرخد که دو سال است دنبال هر شغل ممکن می‌گردد. خانواده‌اش کوچک است؛ همسری دارد و پسری دارای معلولیت. از نظر مالی در مضیقه، تیِری مجبور می‌شود از بانک وام بگیرد و حتی تصمیم می‌گیرد خانه متحرکش را بفروشد تا هزینه‌ها را تأمین کند. در نهایت در یک سوپرمارکت به‌عنوان نگهبان مشغول می‌شود و مسیر جدیدی از مبارزه با واقعیت‌هایی را تجربه می‌کند که در آن جرم و ترحم با هم تلاقی دارند. «دزد فروشگاه هیچ سنّ و رنگی ندارد. همه می‌توانند دزد احتمالی باشند.» من روزی خسته بودم و دنبال سرگرمی برای استراحت می‌گشتم که این فیلم را انتخاب کردم؛ در ابتدا ورود به داستان اصلی کمی زمان برد. فیلم با گفت‌وگوهای تیِری و همکاران سابقش شروع می‌شود درباره گزینه‌ها و امکان راه‌حل‌های قانونی برای شغل قبلی‌اش. در این اثر باید تصاویر را با دقت دید و دیالوگ‌ها را با دقت شنید تا نیت سازندگان را درک کرد. همه دیالوگ‌ها مانند فیلم‌های معمولی نیستند، بلکه همان گفتگوهای واقعی بین دو یا چند نفر هستند که ما مانند شنونده‌ای در گوشه‌ای آن‌ها را می‌شنویم؛ به همین دلیل شباهت به مستند دارد. این سومین همکاری ونسنت لیندون با کارگردان است و بهترینِ آن‌ها. آخرین بار او را در «بَستاردها» دیدم که آن‌ را دوست نداشتم؛ اما اینجا او پس از «Welcome» یکی از درخشان‌ترین اجراهایش را ارائه می‌دهد. لیندون چند جایزه بهترین بازیگر را برای این نقش کسب کرده، از جمله در جشنواره کن ۲۰۱۵. فیلم عملاً حول شخصیت او می‌چرخد؛ تیِری روح اثر است و اجرا او موجب می‌شود بازیگر را از این پس با این نقش به‌خاطر بسپاریم. فیلم در ابتدا قطعاً آرام است، اما وقتی نسبت به تیِری احساس آشنایی پیدا می‌کنید، جذاب‌تر می‌شود؛ به‌ویژه بخش پایانی تأثیرگذار است. فیلم نشان می‌دهد جامعه‌ای چقدر می‌تواند تنگ‌نظرانه باشد و اینکه اگر انسانی حساس باشید، از ناامیدی گریزی ندارید، چون رفتارها بسته به موقعیت می‌تواند خیرخواهانه (همدلی) یا خلافِ اخلاق (جرم) باشد. این فیلم همه‌چیز دارد؛ می‌توان آن را اثری درباره خودیابی یا کشف حقیقت دانست، اما در عین حال شرح مفصلی است از جستجوی کار در روزگار معاصر توسط یک انسان متوسط. حتی اگر او شغلی پیدا کند، آیا آن شغل با وجدان و معیارهای اخلاقی‌اش سازگار خواهد بود؟ چون بعضی‌ها به کاری که می‌کنند اهمیت می‌دهند، حتی اگر پس از تلاشِ درمانده‌وار به آن برسند. اگرچه من فیلم را در شرایط نامناسبی دیدم، اما از کیفیت آن غافل نشدم. این یکی از بهترین درام‌هایی است که اخیراً دیده‌ام. اگر به دنبال تصویری واقع‌گرایانه از زندگی هستید، این فیلم گزینه‌ای عالی است. ممکن است امروز کم‌تر به آن توجه شده باشد، اما زمانی خواهد رسید که مردم به این دهه نگاه خواهند کرد تا ببینند زندگی و جامعه چگونه تغییر کرده‌اند؛ در آن زمان این فیلم کوچک و ارزشمند تأثیر بزرگی خواهد داشت، چرا که دقیقاً همان‌چه اکنون در جریان است را بازتاب می‌دهد. ۸/۱۰