فیلم هندی Do Anjaane 1976

بررسی از دکتر عثمان لطیف خواجه MB, MRCP UK; Ireland; STA London Royal College of Physicians امتیاز: 4 از 5 ستاره یک بررسی سینمایی هنری از باززایی، انتقام و متافیکشن کهربای نقش همسرِ بازگشته: دو انجانے (1976) در برابر بِریِد آلایو (1990) هندسه فراملیِ انتقام روان‌شناختی، نقص‌های ساختاری و تقاطع متا-میثون دو انجانے (Do Anjaane) بازیگران: آمیتاب باچان (آمیت روی / نَرِش دَت)، رِخا (رِخا روی / سونیتا دِوی)، پِرم چوپرا (رنجیت...

بررسی از دکتر عثمان لطیف خواجه MB, MRCP UK; Ireland; STA London Royal College of Physicians امتیاز: 4 از 5 ستاره یک بررسی سینمایی هنری از باززایی، انتقام و متافیکشن کهربای نقش همسرِ بازگشته: دو انجانے (1976) در برابر بِریِد آلایو (1990) هندسه فراملیِ انتقام روان‌شناختی، نقص‌های ساختاری و تقاطع متا-میثون دو انجانے (Do Anjaane) بازیگران: آمیتاب باچان (آمیت روی / نَرِش دَت)، رِخا (رِخا روی / سونیتا دِوی)، پِرم چوپرا (رنجیت مالک)، میتون چاکرابورتی (بازیگری که در فیلم درون‌فیلم نقش آمیت را بازی می‌کند)، اوتپال دُت (کیان چینموی)، لالیتا پوار (مادر آمیت)، مستر الانکار (پینکوِ کودک) کارگردان: دولال گوها فیلم‌نامه و داستان: اقتباس از رمان بنگالی نیهار رانجان گوبتا با نام Ratrir Yatri موسیقی: کالیانجی-آنانجی Buried Alive (1990) کارگردان: فرانک دارابونت؛ بازیگران اصلی: تیم متیسون (کلینت)، جنیفر جِیسون لی (جوانا)، ویلیام آتِرتون (کورتلند) ماتریس موازی خط زمانی و پیرنگ نقطهٔ قصه — دو انجانے (1976) — Buried Alive (1990) قهرمان هدف: آمیت روی (آمیتاب باچان) — کلینت گودمن (تیم متیسون) خائنین: همسر جاه‌طلب و شیفتهٔ ستاره شدن او، رکها، و «بهترین دوست» خائن رنجیت (پرم چوپرا) — همسر نامنظمش جوانا (جنیفر جِیسون لی) و معشوقهٔ پزشک و حسابگرش کورتلند (ویلیام آتِرتون) عمل «قتل»: رنجیت، آمیت را از قطار در حال حرکت به بیرون هل می‌دهد — جوانا و کورتلند با مسمومیتِ ناشی از سم ماهی، کلینت را بیهوش کرده و او را زنده درون تابوتی از چوب ارزان دفن می‌کنند بقا و باززایی: آمیت با فراموشی شدید نجات می‌یابد، توسط زوج ثروتمندی که پسرشان را از دست داده‌اند به فرزندی پذیرفته می‌شود و سال‌ها بعد خاطراتش بازمی‌گردد — کلینت درون قبر به هوش می‌آید، با کابوس فیزیکیِ خفقانِ شدید مبارزه می‌کند، درِ تابوت را می‌شکند و فرار می‌کند مکانیسم انتقام — چارچوب اجتماعی-اقتصادی: او خود را به‌عنوان تهیه‌کنندهٔ سطح بالا نَرِش دَت پنهان می‌کند و فیلمی درونِ فیلم می‌سازد تا آن‌ها را وادار به بازنمایی جرمشان کند — وحشت گوتیکِ شهودی: او به خانهٔشان بازمی‌گردد، آن‌ها را در یک هزارتوی واقعی حبس می‌کند و عاشقان را زنده به گور می‌نماید فاز اول: شکست منطقیِ اندرونیِ دو انجانے اگرچه دو انجانے (1976) این نوع خاص از تلهٔ روان‌شناختی «شبح‌وار» را چهاردَه سال پیش از Buried Alive هالیوود پیشرو شد، فیلمنامه از نقص‌های ساختاری بزرگ و مشهودی رنج می‌برد که منطق بیننده را به آزمون می‌گذارد. شکاف اصلی در تنبلی مطلق ادارهٔ پلیس نهفته است: بدنی از قطار پرتاب می‌شود، اما پلیس هرگز صحنهٔ جرم را بررسی نمی‌کند و جسد رسماً جست‌وجو نمی‌شود چون یک زوج ثروتمند بلافاصله قربانی فراموشی را برای جایگزینی پسر مرحومشان به فرزندی می‌پذیرند. علاوه بر این، روایت در بخش دوم به منطقاً سوررئالیستی میل می‌کند: آمیت موفق می‌شود که پسر در حال رشدش (پینکو) را فوراً به شناسایی پدر وادار کند، اما همسر خودش ــ که سال‌ها با او زندگی کرده ــ به‌راحتی او را نمی‌شناسد فقط به این دلیل که او ریش گذاشته؛ این نوعِ پوششِ شخصیتی تا مرز مضحک بودن پیش می‌رود. اوج ماجرا نیز شتاب تاریکِ تریلر را تضعیف می‌کند. پس از آنکه نَرِش دَت فیلم درونِ فیلمِ پیچیده‌ای برای شکنجهٔ همسرش ترتیب می‌دهد ــ و از یک کِی‌کِیموی متا با بازی درخشان میتون چاکرابورتی برای بازنمایی لحظهٔ هل‌دادن از قطار بهره می‌گیرد ــ فیلمنامه به ملودرام سنتی تن می‌دهد. خانواده وارد می‌شود تا همسر را از نابودی مطلق نجات دهد و در نهایت او بخشیده می‌شود؛ این پایان، کمان انتقامی را که نیاز به اجرای شاعرانه و قاطع داشت، نرم می‌کند. فاز دوم: فراسوی شیمی ستاره‌ها با وجود این کاستی‌های فیلمنامه، دو انجانے همچنان تجربه‌ای تماشایی و ضروری است و به‌عنوان برجسته‌ترین همکاری هنری آمیتاب باچان و رکها پس از اثر عظیم Muqaddar Ka Sikandar (1978) می‌ایستد. رِخا نقش خود را به گونه‌ای اجرا می‌کند که به‌راحتی می‌توان آن را بهترین و زمین‌گیرترین اجرای دراماتیک او دانست؛ او گذار از همسر طبقهٔ متوسطِ فروتن به یک دیوأی تشنهٔ مقام و در نهایت قربانیِ حسرتِ جاه‌طلبی‌های خودش را استادانه ترسیم می‌کند. هر دو فیلم به‌طرز درخشانِ آرکِ روان‌شناختی اصلی را اجرا می‌کنند: مردی مهربان و ساده باید یک «مرگ» حقیقی را پشت سر بگذارد تا طبیعت نرمش را کاملاً کنار بگذارد و به‌عنوان معمار سرد و محاسبه‌گرِ عدالت شاعرانه بازگردد. در حالی که هالیوود برای پرداختِ سومین پرده‌اش متکی به چکش‌ها، میخ‌ها و حبس جسمانیِ خام است، دو انجانے از جلوه، ثروت و هندسهٔ متا-متنی خودِ بالیوود برای تضعیفِ مرتب جایگاه اجتماعیِ ضدقهرمانان بهره می‌برد. اگر خاتمهٔ نرم را از کار حذف کنیم، فیلم به‌عنوان یک تریلر روان‌شناختی شاخص و برجسته می‌مانَد.