فیلم Eddington 2025

وای. چیز زیادی برای هضم و باز کردن وجود دارد. ادینگتون در جشنواره فیلم سیدنی با تشویق‌های بی‌حد و لحظات خنده‌دار فراوان روبه‌رو شد. فیلم آشفته، رها و فوق‌العاده بامزه‌ای است. بله — این بهترین فیلم آری آستر است. آستر یک طنز اجتماعی بی‌محابا دربارهٔ «جنگ‌های فرهنگی» ساخته؛ جدایی‌ها، ژست‌های فضیلت‌نمایی و ریاکاری عمومی را هدف گرفته است. او این کار را با دقتی خشن و...

وای. چیز زیادی برای هضم و باز کردن وجود دارد. ادینگتون در جشنواره فیلم سیدنی با تشویق‌های بی‌حد و لحظات خنده‌دار فراوان روبه‌رو شد. فیلم آشفته، رها و فوق‌العاده بامزه‌ای است. بله — این بهترین فیلم آری آستر است. آستر یک طنز اجتماعی بی‌محابا دربارهٔ «جنگ‌های فرهنگی» ساخته؛ جدایی‌ها، ژست‌های فضیلت‌نمایی و ریاکاری عمومی را هدف گرفته است. او این کار را با دقتی خشن و ریزبینانه انجام می‌دهد، درست مثل مسلسل کوچکی که در پردهٔ پایانی ظاهر می‌شود. روش آستر پراکنده و پُر از موتیف‌های تکرارشونده و خشونت خودآگاه است. هیچ‌کس در امان نیست — جناح راست بیشترین حمله را می‌بیند، اما ترکش‌های حاصل به بسیاری از جوانان سفیدپوست مرفه که دنبال جلب توجه‌اند هم اصابت می‌کند. ایدئولوژی‌ها در میکروکاسمِ شهر کوچکِ هم‌نام در نیومکزیکو چرکین می‌شوند، تب و تعریقِ شخصیت اصلی با کووید که کم‌کم بر او چیره می‌شود هم‌آوا شده است. کسی زمانی گفته بود «راه جهنم با نیات خوب سنگفرش شده» و این ضرب‌المثل در این کمدی دلگیر کاملاً صادق است. ما هنوز کاملاً از آشوبی که آستر به آن طعنه زده عبور نکرده‌ایم؛ اصلاً هم نزدیک نیستیم. اما این نئو-وسترنِ دیوانه‌وار تصویری آینه‌گون از جنگ امروزمان — فریادزدن به جای شنیدن — ارائه می‌دهد و این سؤال را مطرح می‌کند: «بچه‌ها، واقعاً داریم چه کار می‌کنیم؟» برخی درست و هوشمندانه می‌گویند این روزها دیوانگی به وفور در همه جا هست، و حق با آن‌هاست. اما این ماجرا از کجا و کی شروع شد؟ نقطهٔ خوبی برای شروعِ جست‌وجو، پاندمی کووید-۱۹ است؛ زمانی که ترس تشدید شد، نظریه‌های توطئه رشد کردند، اقدامات «محافظتی» به زیاده‌روی کشیده شد، همسایه‌ها معمولاً به جاسوسی از همدیگر پرداختند (و اغلب اتهاماتی بی‌پایه مطرح شد) و خیالِ مردم بی‌مهار رها شد. آنچه به‌عنوان یک بحران بهداشت عمومی ادعا شده اما تا حد زیادی مشروعیت یافت، به سرعت به حوزه‌های متعددی از زندگی سرایت کرد، چون خشم، پارانویا و اطلاعات نادرست به اوج رسید. پس چرا این اتفاق افتاد؟ اکنون که از منظرِ پس‌نگری نگاه می‌کنیم، تدریجاً روشن‌تر شده است که چه رخ داده، هرچند بسیاری از ما هنوز آن را نمی‌پذیریم یا زیاد درباره‌اش حرف نمی‌زنیم. خوشبختانه اینجا است که فیلم‌نامه‌نویس-کارگردان آری آستر وارد می‌شود و با فیلم چهارمش ما را از بی‌تفاوتی، انکار و راحت‌طلبی‌مان بیدار می‌کند — یک مقالهٔ سینمایی بی‌پرده دربارهٔ آن دورانِ گسترده و همه‌گیر دیوانگی در مهٔ ۲۰۲۰، که از خلال زندگی شهروندانِ شهر خیالی صحراییِ ادینگتون، نیومکزیکو روایت می‌شود. این ترکیب میان‌ژانری از کمدی، درام، وسترن مدرن و طنز اجتماعی محتوایش را عیاناً در صورتِ ما می‌تاباند و ما را وادار می‌کند بی‌طرفانه و نقادانه به آن نگاه کنیم؛ هرچند بسیاری از ما ترجیح می‌دهیم از روبه‌رو شدن با آن سرباز زنیم. نتیجه بررسی‌ای نافذ، بصیرت‌آمیز و آتشین از آن چیزی است که ممکن است وقتی عقلانیت بی‌محابا کنار گذاشته شود رخ دهد. در حالی که فیلم حوزه‌های گسترده‌ای را پوشش می‌دهد و رشته‌های داستانی متعدد دارد، خط اصلی داستانِ آن نزاع آرام اما رو به افزایش بین شهردار محبوب و دیرینهٔ شهر، تد گارسیا (پدرو پاسکال) — که از سیاست‌های رسمی بهداشت عمومی و رفاه جامعه حمایت می‌کند — و کلانتر منطقی و واقع‌بین جو کروس (واکین فینیکس) است؛ کسی که از مردم می‌خواهد شرایط را با دقت و واقع‌گرایی ارزیابی کنند. اما این فقط شروع ماجراست: وقتی اختلاف میان آن‌ها تندتر و غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر می‌شود، کروس در انتخابات شهرداری مقابل گارسیا که تاکنون بدون رقیب بوده، نامزد می‌شود. و با افزایش تنش‌ها به‌خاطر استرسِ ناشی از شیوع کووید، اختلافات سیاسی محلی و ظاهر شدن آشوب‌های اجتماعی (مثل اعتراضاتی که پس از کشته‌شدن جورج فلوید در مینیاپولیس در سراسر کشور از جمله در ادینگتون رخ داد)، اوضاع بد و بدتر می‌شود و در نهایت به نقطهٔ انفجار می‌رسد — هم برای گارسیا و هم برای کروس و نیز برای کل جمعیت محلی. سازنده رویکرد جذابی در روایت این حماسه به‌کار می‌برد: شرایطِ حاکم را بدون داوری بررسی می‌کند اما همه را با درجاتی یکسان از دیوانگی الهام‌بخش و بی‌پروا به تصویر می‌کشد؛ روایت‌پردازی‌ای که تا حدی یادآور کارهای یورگوس لانتیموس است. در تحقق این هدف، فیلم با فیلم‌برداری و تدوین ماهرانه، نگارش نیشدار و تند، و گروه بازیگران عالی — از جمله نقش‌های اول و مجموعه‌ای از بازی‌های رنگارنگِ مکمل با حضور اما استون، آستین باتلر، دیردر اوکانل، مایکل وارد، کامرون من، مت گومز هیداکا، لوک گریمز، املی هوفرله و ویلیام بلیو و دیگران — تأثیر خود را به حداکثر می‌رساند. اگرچه پردهٔ پایانی فیلم تا حدی طولانی و گهگاه از بند خارج شده به نظر می‌رسد، اما در مجموع این اثر نمایشی موفق در سینماست. مطمئناً این فیلم به مذاق همه خوش نخواهد آمد و احتمالاً واکنش‌های متناقضی میان سینمادوستان جدی و تماشاگران عادی برانگیزد. اما برای کسانی که از روبه‌رو شدن با مسائل دفن‌شده در زیر فرش هراسی ندارند، این فیلم دقیقاً مناسب شماست. همان‌طور که مارک تواین گفته بود: «فریب دادن مردم آسان‌تر از قانع کردنشان است که فریب خورده‌اند» — و آستر بارها در این اثر به این نکته رجوع می‌کند. فرقی ندارد دربارهٔ رخدادهای پنج سال پیش چه می‌اندیشید، کارگردان به‌خوبی آشوب آن دوران را برجسته می‌کند و نشان می‌دهد چگونه آن اغلب به‌صورت تمرینی در فریب، کنترل و از دست رفتن عقل سلیم در جنبه‌های مختلف زندگی ظاهر شد. امیدواریم از این فیلم عبرت بگیریم تا دیگر هرگز مجبور به تجربهٔ چیزی شبیه آن نشویم. ادینگتون تصویری پرتنش از زندگی در دوران پاندمی و پیامدهای اجتماعی‌اش است؛ موضوعاتی مثل رهبری، قطبی‌شدن و فروپاشی جامعه را واکاوی می‌کند و با اجرای برجستهٔ واکین فینیکس به‌عنوان مردی که آرام‌آرام از هم می‌پاشد، همراه است. آری آستر با ترکیب ژانرها و تغییر ناگهانی از طنز اجتماعی به تریلر خشونت‌آمیز و آشفته در میانهٔ فیلم ریسک می‌کند — انتخابی که هم به داستان انرژی می‌بخشد و هم آن را پاره‌پاره می‌کند. با این حال، ترکیب جاه‌طلبی فرم، اهمیتِ موضوعات و بازی‌های قوی، این اثر را به فیلمی چالش‌برانگیز و ماندگار تبدیل کرده است. امتیاز: B هرچند واکین فینیکس یکی از بازی‌های معمولاً شخصیت‌پردازانه‌اش را ارائه می‌دهد، بقیهٔ فیلم تلاشی نسبتاً درهم و ضعیف برای ساختن یک وسترن است که پشتوانهٔ داستانی محکمی ندارد. او نقش کلانتر مبتلا به مشکلات تنفسی «کروس» را دارد که با شهردار شهر «تد» (پدرو پاسکال که در سال ۲۰۲۵ به سرعت شناخته‌شده می‌شود) در شهری کوچک در نیومکزیکو در تقابل است. زمان انتخابات فرا رسیده و شهردار برای یک دورهٔ دیگر رقابت می‌کند، اما حادثه‌ای در شهر که به‌سرعت دچار کم‌پلیسی شده، انگیزه می‌دهد تا «کروس» هم برای پست نامزد شود. در طول دو ساعت آینده، منبع این کینهٔ دیرپا را کشف می‌کنیم؛ همهٔ این‌ها در پس‌زمینهٔ احتیاطات ایمنی کووید، ازدواج ناموفق او با «لو» (اما استون) و رابطهٔ کم‌تحمل با مادرزن «دان» (دیردر اوکانل) قرار دارد که بسیاری از نگرش‌های این قانون‌گذارِ بی‌انگیزه را توضیح می‌دهد. تجارت بزرگ در راهِ شهر است. برنامه‌هایی برای ساخت یکی از آن مراکز دادهٔ عظیم وجود دارد که شغل و رونق اقتصادی به شهر می‌آورد — حداقل روی کاغذ همین را قول می‌دهند، اما آیا واقعاً برای جامعهٔ محلی نتیجه‌ای خواهد داشت؟ پیامدهای قتل اخیر جورج فلوید در مینیاپولیس نیز موج‌های نارضایتی را در شهرشان گسترش می‌دهد — و او نه منابع فیزیکی دارد و نه توان فکری لازم برای رسیدگی به این مسائل. با افزایش تنش‌ها و رسیدن او به پایان تحملش، آیا او خواهد ترکید؟ شاید این فیلم در ذهنیت کوچک‌شهریِ آمریکایی طنین بیشتری داشته باشد؛ برخی صحنه‌ها طنزی تاریک ارائه می‌دهند — معمولاً حول پرسش فرهنگ زدن ماسک یا حق اعتراض در وسط خیابان — اما فیلم عمدتاً در ده دقیقهٔ پایانی زنده می‌شود و تا آن زمان من اعتراف می‌کنم که چندان به هیچ‌کدام از این شخصیت‌ها یا وضعیت‌شان حساس نبودم. فیلم کنایه‌ای به سیاست‌های استانی می‌زند اما نه به‌شکلی نوآورانه و برای برخاستن زمان زیادی لازم دارد. پاسکال استاد سبک «کم‌تر، بیشتر است»، اما اینجا او کمکی به جمعی خسته نمی‌کند که شبکه‌اش گسترده است اما سوراخ‌های زیادی دارد و وابسته به فینیکس است تا چیزی را جان ببخشد که من عمدتاً بی‌علاقه یافتم. متأسفم، برای من نبود.