فیلم Sirât 2025

هرچقدر هم که شرایط زندگی ما ناگوار شود، همیشه ممکن است بدتر هم شود و در این مواقع توانایی‌ها و ارادهٔ ما برای بقا محک سختی می‌خورد. در عین حال، این تجربه فرصتی می‌دهد تا بفهمیم چقدر می‌توانیم تاب‌آور باشیم، حتی وقتی به‌نظر می‌رسد شانس‌ها علیه‌مان‌اند. چنین وضعیتی برای پدر نگران لوئیس (سرجی لوپز) و پسر جوانش استبان (برونو نونِز آرونا) پیش می‌آید که با...

هرچقدر هم که شرایط زندگی ما ناگوار شود، همیشه ممکن است بدتر هم شود و در این مواقع توانایی‌ها و ارادهٔ ما برای بقا محک سختی می‌خورد. در عین حال، این تجربه فرصتی می‌دهد تا بفهمیم چقدر می‌توانیم تاب‌آور باشیم، حتی وقتی به‌نظر می‌رسد شانس‌ها علیه‌مان‌اند. چنین وضعیتی برای پدر نگران لوئیس (سرجی لوپز) و پسر جوانش استبان (برونو نونِز آرونا) پیش می‌آید که با جدیت در پی دختر/خواهر گمشده‌شان در یک رِیو در مراکش می‌گردند. آن‌ها هیچ اثری از او پیدا نمی‌کنند، اما گروهی از رِیوِرها پیشنهاد می‌دهند او را در مراسمی دیگر در صحرای جنوبی مراکش، نزدیک مرز موریتانی، جست‌وجو کنند. وقتی جشن در جریان است، نیروهای نظامی می‌رسند و به‌خاطر آغاز جنگ، دستور تخلیهٔ همهٔ اروپایی‌ها را صادر می‌کنند. در هنگام جمع‌آوری شرکت‌کنندگان برای اخراج، پنج رِیوِر شورشی فرار می‌کنند و لوئیس و استبان نیز همراهشان می‌شوند تا به مراسم بعدی بروند و جستجو را ادامه دهند. این همراهان نامحتمل با حس ماجراجویی و امید راه می‌افتند، بی‌خبر از خطرهای بسیار که در پیش است و در زمینه‌ای که ظاهراً جنگ جهانی سوم آغاز شده. چالش‌ها به‌سرعت و با شدت فرامی‌رسند و سفر و امکان زنده ماندنشان را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهند. آیا آن‌ها از عهدهٔ موقعیت برمی‌آیند؟ این پرسش را نویسنده–کارگردان الیور لاکس در این حماسهٔ جاده‌ای تند و تیز کاوش می‌کند؛ اثری پر از رخدادهای غافلگیرکننده و ریسک‌های روایی که داستان را به‌طرز مشوقی پیش می‌برد. روایت با موسیقی متن محصورکننده‌ای همراه است — یکی از بهترین‌هایی که در سال‌های اخیر شنیده‌ام — و تصویرپردازی خیره‌کنندهٔ صحرا و بازی‌های خوب گروه بازیگران این تجربه را تکمیل می‌کنند. البته چند سکانس می‌توانست روشن‌تر باشد و پیش‌زمینهٔ شخصیت‌ها در کل عمیق‌تر توسعه یابد، اما در چنین شرایطی ممکن است شخصیت‌ها به‌خاطر دغدغه‌های فوری‌تر این جزئیات را نادیده بگیرند؛ احتمالاً حذفِ این توضیحات عمدی است. به هر حال، کمبود توضیح در این بخش‌ها لطمهٔ چندانی به جنبه‌های موفق و تأثیرگذار این فیلم — که در جشنواره کن ۲۰۲۵ چهار جایزه از جمله جایزهٔ هیئت داوران را دریافت کرد و نامزد نخل طلا هم بود — وارد نمی‌کند. این فیلم احتمالاً با آغاز فصل جوایز سینمایی بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت؛ اعتباری که لایقش است. لوئیس و استبان شنیده‌اند که دختر/خواهر گمشده‌شان به جامعهٔ رِیوها در عمق صحرای مراکش پیوسته است. ورودشان به جمعی که می‌خواهد تا پاسی از شب زیر ستارگان برقصد نتیجهٔ چندانی در پی ندارد، اما با گروهی از مسافران آشنا می‌شوند که وقتی پلیس می‌خواهد مراسم را تعطیل کند، آن‌ها را دنبال می‌کنند. خیلی زود در کاروانی سه‌خودروئی از مسیرهای خاکی به‌سمت مرز موریتانی حرکت می‌کنند، جایی که جشن بعدی قرار است برگزار شود و امید دارند جستجو را ادامه دهند. در طول راه، گروه علیرغم شک‌ها و تردیدهای اولیه به هم پیوسته و سپس تراژدی‌ای در یک‌گذر کوهستانی مرحلهٔ خطرناکی از سفرشان را آغاز می‌کند؛ منطقه‌ای که برای همه بسیار ناامن است. تضاد میان استفادهٔ تقریباً شهوانی از موسیقی و صدا در آغاز و سردی بی‌رحم صحرا (و پایان فیلم) بسیار مؤثر است و از نظر بصری سفر آن‌ها به‌خوبی ثبت شده است. اما داستان چندان توسعه‌یافته نیست؛ شخصیت‌ها عمق کافی ندارند و ما واقعاً وارد ذهنیتِ «خانوادهٔ» رِیوها — آدم‌هایی متفاوت که با وابستگی داوطلبانه‌ای مشترک متحد شده‌اند — نمی‌شویم؛ وابستگی‌ای که جذاب است اما کمی سطحی بیان شده. شاید نمایش را جوانِ آرونا دزدیده باشد، ولی بازی‌های «بیگویی» بلامی و جید اوکید هم شایستهٔ تحسین‌اند و خوب جذابیتِ فرار از روزمرگی و کنار گذاشتن محدودیت‌های اجتماعی را نشان می‌دهند. پایان فیلم کمی بی‌رحمانه به‌نظر می‌رسد، اما شاید همین باشد که چرا رویاها اغلب برآورده نمی‌شوند یا به کابوس تبدیل می‌شوند. از نظر بصری فیلم سراسر خیره‌کننده است و ترکیب احساسیِ صدا و تصویر از تجربهٔ سینمایی سود می‌برد — اگر امکان تماشا در سینما وجود داشته باشد؛ شاید تماشای آن در تلویزیون بخش قابل‌توجهی از شدت عاطفی‌اش را از دست بدهد و در نتیجه ضعف‌های شخصیت‌پردازی‌اش بیشتر آشکار شود.