فیلم Mildred Pierce 1945

«ودا، یک خانه‌ی جدید برایت آن‌قدر ارزش دارد که حاضر باشی مرا معاوضه‌اش کنی؟» «میلدرد پیرس» را مایکل کرتیز کارگردانی کرده و فیلمنامه‌اش از رمان جیمز ام. کِین اقتباس شده است؛ رانالد مک‌داگال، ویلیام فاکنر و کاترین ترنی در نگارش آن مشارکت داشته‌اند. در این فیلم جون کراوفورد، آن بلایت، جک کارسون، زکری اسکات، بروس بنت و ایو آردن بازی می‌کنند. موسیقی اثر از مکس اشتاینر...

«ودا، یک خانه‌ی جدید برایت آن‌قدر ارزش دارد که حاضر باشی مرا معاوضه‌اش کنی؟» «میلدرد پیرس» را مایکل کرتیز کارگردانی کرده و فیلمنامه‌اش از رمان جیمز ام. کِین اقتباس شده است؛ رانالد مک‌داگال، ویلیام فاکنر و کاترین ترنی در نگارش آن مشارکت داشته‌اند. در این فیلم جون کراوفورد، آن بلایت، جک کارسون، زکری اسکات، بروس بنت و ایو آردن بازی می‌کنند. موسیقی اثر از مکس اشتاینر و فیلم‌برداری از ارنست هالر است. فیلم شش نامزدی اسکار داشت و تنها یک جایزه—به دسته‌ی بهترین بازیگر نقش اول زن برای کراوفورد—را از آن خود کرد. داستان فیلم حول میلدرد پیرس (با بازی کراوفورد) می‌چرخد؛ مادری دلسوز با دو دختر که نه تنها برای نجات زندگی زناشویی‌اش تلاش می‌کند، بلکه در پی پاسخ‌گویی به خواسته‌های تجمل‌طلبانه‌ی دختر بزرگ‌ترش، وِدا (بلایت)، نیز هست. قتل، خیانت و دل‌شکستگی به دنبال خانواده پیرس می‌آیند. این فیلم معمولاً به‌عنوان اثری به‌یادماندنی شناخته می‌شود که حرفه‌ی بازیگری جون کراوفورد را نجات داد. پس از جدایی از مترو گلدوین مایر و برچسب «سمِ گیشه»، به نظر می‌رسید کراوفورد به حاشیه رانده شده است. اما جری والد در وارنر خلاف آن را می‌خواست: نقش میلدرد ابتدا به چند بازیگر زن بزرگ استودیوی وارنر پیشنهاد شده بود که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به باربارا استنویک، جین دارویل و شرایدان اشاره کرد که همه از پذیرفتن نقش خودداری کردند—ظاهراً بازیگری نقش مادری با دختری نوجوان برای آن ستارگانِ حساس به سن مناسب نبود. کراوفورد، در آستانه‌ی چهل‌سالگی، نقش را پذیرفت و با وجود تردیدهای اولیه‌ی کارگردان کرتیز، اجرای تحسین‌برانگیزی ارائه داد که برایش مجسمه‌ی طلایی اسکار را به‌همراه آورد و حرفه‌اش را برای حدود ۲۵ سال دیگر تداوم بخشید. این فیلم ترکیبی از جنبه‌های روان‌شناختیِ «زن‌محور» و وجوه بصری فیلم نوآر است؛ چیزی منحصربه‌فرد. در زمان اکران بسیار محبوب و پرفروش بود، هرچند که در ابتدا تصور می‌شد رمان کِین به‌سختی به پرده سینما منتقل شود. بنابراین شایسته است که به نویسندگان گواه دهیم که توانستند اثری جذاب و تماشاگرپسند خلق کنند. طبیعی است که برخی جنبه‌های کتاب تعدیل شده و برخی وقایع یا شخصیت‌ها تغییر یافته‌اند، اما ذاتِ داستان حفظ شده و زمان‌بندی عرضه نیز برای چنین سوژه‌ای کاملاً مناسب بود. هم‌زمان با شکل‌گیری سینمای نوآر و در واپسین سال‌های جنگ جهانی دوم—دورانی که نقش زن در جامعه و در عرصه کار زیر ذره‌بین بود—فیلم تصویری چندوجهی از زنِ دهه‌ی چهل ارائه می‌دهد: از زن خانه‌داری که انتظار می‌رود مادر و همسر باشد تا زنی که به‌خاطر احساس کمبود در زندگی خانوادگی به‌سمت دنیای تجارت کشیده می‌شود. عنصر نوآرِ فیلم نیز در این نکته است که میلدرد ممکن است قاتل باشد، یا زنی فریبنده و خطرناک که هر تصمیمش بحران‌آفرین است. انگاره‌ای نه‌چندان مؤدبانه اما جذاب درباره‌ی جایگاه زن که به مجموعه‌ای از حرص، هوس و تراژدیِ ملودراماتیک فیلم افزود. فیلم با ساختار فلاش‌بک روایت می‌شود و کرتیز آن را روان و کاربلدانه کارگردانی کرده است. اما تأثیرگذاری فیلم بیش از همه مرهون بازی‌هاست؛ به‌ویژه اجرای درخشان و نفرت‌انگیز آن بلایت در نقش ودا. ودا دختری منزجرکننده، لوس و سنگدل است؛ خواهان مقام و موقعیت که عشقش تنها با بهای گزافی نصیب کسانی می‌شود که جرئت نزدیک شدن به او را دارند. بازی بلایت در کنار کراوفورد از قوت‌های اصلی فیلم است. بازیگران مکمل—اسکات، کارسون، آردن و بنت—نیز بسیار خوب‌اند، در حالی که موسیقی اشتاینر متناسب با پیچ‌وخم‌های داستان حرکت می‌کند بدون آنکه جلب‌توجه کند. در نهایت فیلم‌برداری هالر است که با جابه‌جایی از حومه‌های آفتابی به حالات سایه‌وار و بیان‌گرانه، حال‌وهوای داستان را به‌خوبی می‌سازد؛ او که پیش‌تر در آثاری چون «بربادرفته» و «تبهکار بدون دلیل» همکاری داشته، نقش کلیدی در جوّی موفق «میلدرد پیرس» ایفا می‌کند. این فیلم معمای قتلی است که حول مفاهیمی چون تفاوت طبقاتی، فرزندپروری نامناسب، تقاضاهای جنسی مبهم و طمع می‌چرخد. «میلدرد پیرس» فیلمی عادی نیست—و خوشبختانه همین‌طور است. امتیاز: 8.5/10 اخیراً این فیلم را در پرده‌ی بزرگ مؤسسه‌ی فیلم بریتانیا (BFI) در لندن دیدم. جون کراوفورد در نقش یک زن خانه‌دار یکنواخت و رهاشده توسط شوهر بی‌عرضه‌اش فوق‌العاده است؛ او از آشپزخانه‌ی یک رستوران شروع می‌کند و در تلاش برای موفقیت و فراهم کردن بهترین‌ها برای دختر لوسش، راهی طولانی را می‌پیماید. آن بلایت در نقش دختر نقش بسیار بدطینت و تأثیرگذاری دارد و زکری اسکات به‌عنوان همسر دوم انگل‌وار، سه‌گانه‌ی اصلی را کامل می‌کند. مایک کرتیز کارگردانی بسیار خوبی دارد—به‌ویژه در اوج داستان؛ فیلمنامه و موسیقی نیز به‌خوبی به تأثیر کلی این داستان شایسته‌ی اسکار کمک کرده‌اند. فیلم واقعاً عالی است.