فیلم The Life of Chuck 2024

درام علمی-تخیلی «زندگی چاک» براساس نوولا کوتاه استیون کینگ با همان نام، از مجموعه داستان If It Bleeds (۲۰۲۰) ساخته شده است. فیلمنامه و کارگردانی بر عهده مایک فِلَنِگان است. فیلم در سه پرده روایت می‌شود که به‌صورت معکوس (از آخر به ابتدا) کنار هم قرار گرفته‌اند. هرچند این اثر برگرفته از داستان کینگ است، اما فیلم ترسناک نیست و بیش‌تر در ژانر درام قرار...

درام علمی-تخیلی «زندگی چاک» براساس نوولا کوتاه استیون کینگ با همان نام، از مجموعه داستان If It Bleeds (۲۰۲۰) ساخته شده است. فیلمنامه و کارگردانی بر عهده مایک فِلَنِگان است. فیلم در سه پرده روایت می‌شود که به‌صورت معکوس (از آخر به ابتدا) کنار هم قرار گرفته‌اند. هرچند این اثر برگرفته از داستان کینگ است، اما فیلم ترسناک نیست و بیش‌تر در ژانر درام قرار می‌گیرد و به‌لحاظ حال و هوا به آثاری مانند رهایی از شائوشنک و مایل سبز نزدیک‌تر است. در آینده‌ای نه‌چندان دور، جهان در حال فروریختن است: اینترنت برای همیشه قطع شده، کالیفرنیا به دریا فرو رفته، موبایل‌ها از کار افتاده‌اند، چاله‌های عظیم ترافیک‌های غیرقابل‌باوری ایجاد کرده‌اند و ستارگان یکی‌یکی از آسمان ناپدید می‌شوند. نقطهٔ ثابت اما مردی به‌نام چارلز کرانتس (تام هیدلستون) است که به‌طرز عجیبی در تبلیغات، بیلبوردها، رادیو و تلویزیون، نوشتار هوایی و گرافیتی از او مرتبا تشکر می‌شود؛ اما هیچ‌کس او را نمی‌شناسد. روایت معکوس «زندگی چاک» هاله‌ای شبیه به «بنجامین باتن» به پیرنگ می‌دهد، اما از جهاتی کمتر جذاب است. پرده‌ها زندگی چاک را در سه سن یا مرحله دنبال می‌کنند: پسر بچه (بنژامین پاجاک)، نوجوان (جیکوب ترمبلی) و مرد بالغ (هیدلستون). داستان در توضیح دل‌مشغولی چاک به رقص، ارتباطش با ریاضیات و چگونگی تبدیل‌شدنش به حسابدار و آنچه در گنبد قفل‌شدهٔ خانهٔ کودکی‌اش (که پدربزرگش البی کرانتس در آن پنهان می‌کرد) بسیار دقیق است. با این حال فیلم اطلاعات مهمی را جا می‌گذارد. فیلمنامهٔ فلناگان تا حد زیادی به اصل داستان کینگ وفادار است، اما وضع جهان در آینده و دلیل وجود تبلیغات همه‌جانبهٔ چارلز کرانتس توضیح داده نمی‌شود. آنچه در گنبد هست جالب است، اما بیشتر سؤال ایجاد می‌کند و پیام اصلی‌اش این است که باید به زندگی ادامه دهیم و نگران آینده نباشیم. هر پرده لحظات مهمی از زندگی چاک را نشان می‌دهد. در پردهٔ سوم سفر چاک هم‌زمان با پایان جهان به پایان می‌رسد. پدربزرگش در پردهٔ دوم در نوجوانی او می‌میرد و چاک بالاخره فرصت می‌یابد داخل گنبد را ببیند. در پردهٔ اول چاک والدینش را در کودکی از دست می‌دهد و تا بزرگسالی با پدربزرگ و مادربزرگ زندگی می‌کند؛ او از رقص آرامش می‌گیرد و در نهایت عشق زندگی‌اش را پیدا می‌کند. با وجود اینکه نام تام هیدلستون در تیتراژ برجسته است، او شاید ده دقیقه بیشتر روی پرده دیده نمی‌شود و بیشترِ آن زمان را در خیابان می‌رقصد و دیالوگ‌های کمی دارد. اگر طرفدار هیدلستون هستید و منتظر نقش محوری او می‌ماندید، ممکن است ناامید شوید. اکثر پردهٔ سوم با آدم‌هایی سپری می‌شود که در حال قدم زدن و صحبت‌اند. گزارش‌های خبری و پخش‌های تلویزیونی قطع می‌شوند، اما هیجان‌انگیزترین اتفاقات نمایش داده نمی‌شوند و بیرون از قاب رخ می‌دهند. پردهٔ سوم عمدتاً زندگی معلمی به‌نام مارتی اندرسون (چیوتل اجیوفور) را دنبال می‌کند که در جهانی در حال فروپاشی تلاش می‌کند به همسر سابقش فلیسیا گوردون (کارن گیلان) برسد. گفت‌وگوها و تعاملات میان آدم‌ها آن‌چه «زندگی چاک» را شکل می‌دهد. نقشهٔ ریزترین لحظات حال مانند مادربزرگی که موقع آشپزی به موسیقی راک می‌رقصد و معنای آن در طول زندگی، چاک را با هر گذر سن انسانی‌تر و ملموس‌تر جلوه می‌دهد. زندگی چارلز کرانتس هرچند انسانی معمولی است، اما آثاری ویژه و نورافکن‌خورده دریافت می‌کند. شاید نکتهٔ اصلی فیلم و داستان همین باشد: هرچقدر زندگی‌مان روزمره به‌نظر برسد، هنوز لحظات شگفت‌انگیز و درس‌های فراموش‌نشدنی وجود دارند که تنها به یک نفر تعلق ندارند. مارک همیل در فیلم پنج دقیقه دربارهٔ زیبایی ریاضیات برای چاک جوان سخنرانی می‌کند و جمله‌ای می‌گوید که تا پایان عمر با کسی می‌ماند: «ریاضیات یک هنر است و تو هنری در درونت داری.» هنر و زیبایی معمولاً در لحظات بزرگ و پیش‌بینی‌شده نیستند، بلکه در باریکه‌های بین آن‌ها و نحوهٔ رسیدن ما به آن‌هاست. صادق، معناگرا، به‌موقع و بسیار تأثیرگذار؛ «زندگی چاک» سرشار از احساس است و نوع فیلم‌هایی است که الان به آن نیاز داریم. زندگی‌مان هدیه‌ای است که شایستهٔ زیستن، مطالعه و یادآوری عظمت وجود است. --- تماشای فیلمی که پتانسیل بسیار دارد اما نتوانسته از آن بهرهٔ کافی ببرد، بسیار ناامیدکننده است. «زندگی چاک» از آثار مورد انتظار تابستان است. فیلم در سه پرده و به‌صورت معکوس زندگی چارلز «چاک» کرانتس (تام هیدلستون) را دنبال می‌کند و نشان می‌دهد چگونه نسخهٔ بالغ او از دوران کودکی‌اش زیر سرپرستی پدربزرگ و مادربزرگش شکل گرفته است. فیلم تلاش می‌کند پرسش‌های فلسفی و کیهان‌شناسی بزرگی را بپرسد، بسیاری از آن‌ها مرتبط با تأسف‌ها و سازش‌هایی‌اند که در طول عمرمان انجام می‌دهیم. هرچند فیلم گهگاه لحظات درخشانی دارد، این لحظات به‌اندازهٔ کافی نیستند و اغلب کم‌عمق، ناتمام یا ناسازگار ارائه شده‌اند؛ انگار کارگردان چندان به پیام خودش اعتماد نداشته و نتیجه درمانده، ناپیوسته و گاهی بیش‌ازحد ملایم شده است. اشتباه اصلی عمدتاً از فیلمنامه است که نیاز به بازنویسی‌های بیشتری داشت تا پیام‌های بنیادین را تصفیه کند؛ تلاش برای رساندن یک بیانیهٔ عمق‌دار ناکام می‌ماند و به چیزی کم‌تر از آنچه شایسته بود بدل می‌شود. کمبودهای فیلمنامه به سایر وجوه تولید هم سرایت کرده: وجود مواد غیرضروری و هم‌زمان کم‌پرداختن به عناصر مهم‌تر، تدوین ضعیف و گاهی اجراهای نه‌چندان تأثیرگذار (به‌ویژه هیدلستون که بیشتر نقش یک بازیگر مهمان را دارد) از پیامدهاست. با این حال فیلم خصوصیات ارزشمندی هم دارد: سکانس افتتاحیهٔ جذاب (پردهٔ سوم)، حس بازیگوشی خوشایند، ارجاع‌های هوشمندانه به آثار دیگر (هرچند گاهی اغراق‌شده)، موسیقی متن اصلی عالی و انتخاب آهنگ‌های مکمل قابل ستایش و اجرای بسیار خوب چیوتل اجیوفور. اما این‌ها برای جبران ضعف‌های اصلی کافی نیستند. اگر این موضوعات با پرداخت بهتر همراه می‌شدند، «زندگی چاک» می‌توانست یکی از بهترین اقتباس‌های آثار کینگ و یکی از آثار برجستهٔ سال‌های اخیر باشد؛ متأسفانه آن فیلم را نمی‌بینیم و حکمت‌های ارزشمندی را که می‌توانست منتقل کند از دست می‌رود. --- فیلم بامزه، شیرین و دلگرم‌کننده‌ای است. در میانهٔ فیلم یک شمارهٔ رقص و موسیقی هم وجود دارد. پیش از اینکه با شخصیت چاک آشنا شویم، بیشتر از فیلم خوشم می‌آمد—نه اینکه چاک آدم بدی باشد، فقط آن مرحلهٔ اول را بیشتر دوست داشتم. دوستم داشتم چیزی خنده‌دار ببینم، اما این بیشتر لبخندآور است تا خنده‌دار؛ فاقد هیجان فراتر از ظاهر درخشانش است. ظاهر فیلم خوب است و احساس کلی‌اش نیز قابل‌قبول است. --- تماشای این فیلم را آغاز کردم، انتظار داشتم دربارهٔ زندگی در جهانی آفلاین باشد؛ حتی نمی‌دانستم اقتباسی از استیون کینگ است. معمولاً از فیلم‌هایی که نمادپردازی زیادی دارند خوشم نمی‌آید، اما این فیلم مرا جذب کرد و تا انتها دیدم. متفاوت از انتظارم بود اما در عین حال عالی و برانگیزانندهٔ فکر است. --- هرچند تام هیدلستون نامش در تیتراژ برجسته است، فیلم به‌واقع به نسخهٔ جوان‌ترِ او (بنژامین پاجاک) تعلق دارد. پاجاک و جیکوب ترمبلی در نقش‌های مختلف «چاک» در مراحل گوناگون زندگی‌اش ظاهر می‌شوند و زندگی آدم‌های جامعهٔ کوچک‌شان را به‌صورت بازتابی درمی‌آمیزند. داستان از پایان آغاز می‌شود: زمین معلمی به‌نام مارتی (چیوتل اجیوفور) را در آستانهٔ پایان‌پذیری نشان می‌دهد، در حالی که پوسترهای تشکر از «چاک» همه‌جا دیده می‌شود—اما او کیست؟ با بازگشت به گذشته با مرد جوان‌تری روبه‌رو می‌شویم که دچار تراژدی خانوادگی شده و اکنون نزد پدربزرگ و مادربزرگ زندگی می‌کند. مادربزرگ عشق رقص را در او می‌پروراند و پدربزرگ در بطری دلداری می‌جوید؛ او مردی خشن نیست بلکه مهربان و لطیف است و می‌خواهد پسرش ریاضیات بیاموزد و مثل او حسابدار شود. چاک رقص را به مدرسه می‌برد و با آیریس (ویولت مک‌گرا) همراه می‌شود، اما وقتی مهمانی فارغ‌التحصیلی نزدیک می‌شود، ترس و تردید او ممکن است باعث شود آن‌ها با هم نرقصند و او قلب‌شکسته شود. مهارت رقص نخ تسبیحی است که در سراسر فیلم جریان دارد؛ نسخهٔ بالغِ چاک (هیدلستون) در خیابان با نوازنده‌ای برخورد می‌کند و با تقلیدی از فرد آسترای ازدحام جمعیت را مجذوب می‌کند—آنجاست که با فلِیسیا (کارن گیلان) آشنا می‌شود و زندگی‌اش تغییر می‌کند. این روایتِ غیرخطی به شکلی مؤثر رشته‌ها را به هم پیوند می‌دهد و تصویری از شخصیتی ارائه می‌دهد که با سرنوشتش سازگار شده اما تحتِ سلطهٔ آن نیست. فیلم دربارهٔ زندگی‌ای است که واقعی زیسته می‌شود، بدون پناه بردن به شبکه‌های اجتماعی، لایک‌ها و پیامک‌ها. نمایشی است از چگونگی بیرون کشیدن آخرین قطرهٔ شادابی از زندگی و شاید مواجههٔ مثبت با مسألهٔ مرگ و فنا. به‌خوبی معصومیت و اضطراب‌های جوانی را ثبت می‌کند و نشان می‌دهد این‌ها با بزرگ شدن از بین نمی‌روند. چون ریشه در داستان کوتاه دارد، نقطهٔ محوری فیلم فشرده است، اما مایک فلناگان توانسته گوشت و پوست بیشتری به «چاک» بدهد بدون اینکه پیام ساده و انسانی داستان خدشه‌دار شود: بدون اینترنت، زندگی غنای کشف‌کردنیِ خودش را دارد—هرچند کوتاه باشد.