فیلم L’Argent 1983

حس کلی این فیلم تا حدی ناخوشایند و در عین حال مؤثر، بدبینانه است. یک اسکناس مشکوک ۵۰۰ فرانکی میان کسب‌وکارها و افرادی که می‌دانند جعلی است دست‌به‌دست می‌شود، تا اینکه به دست راننده تحویل‌دادهٔ راستگو «ایون» (کریستیان پتی) می‌رسد و او هیچ تصوری ندارد که قرار است قربانی این کلاهبرداری شود. رئیسش اصرار دارد که مرد تقریباً تهی‌دست خسارت را جبران کند و انتخاب‌های...

حس کلی این فیلم تا حدی ناخوشایند و در عین حال مؤثر، بدبینانه است. یک اسکناس مشکوک ۵۰۰ فرانکی میان کسب‌وکارها و افرادی که می‌دانند جعلی است دست‌به‌دست می‌شود، تا اینکه به دست راننده تحویل‌دادهٔ راستگو «ایون» (کریستیان پتی) می‌رسد و او هیچ تصوری ندارد که قرار است قربانی این کلاهبرداری شود. رئیسش اصرار دارد که مرد تقریباً تهی‌دست خسارت را جبران کند و انتخاب‌های او محدود است. جرم خرد به‌نظر راه‌حل واضح می‌آید و بنابراین او با چند نفری که قصد سرقت بانک دارند همراه می‌شود. طبیعی است که اوضاع به‌هم می‌ریزد و به‌زودی این جوان با احتمال حبس طولانی‌مدت مواجه می‌شود و ازدواجش جلوی چشمش در حال فروپاشی است. اگر نیاز به اثباتی بود که زندان همیشه بهترین راه‌حل نیست: جوان دچار یأس می‌شود و پس از آزادی، آن سرخوردگی و اضطراب او را به ارتکاب جرمی بسیار بزرگ‌تر سوق می‌دهد. در سراسر ماجرا چیزی ناخوشاینداً مادی‌محور و فاسد وجود دارد. این جوان آگاهانه توسط دیگران مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد اما خودش تا وقتی دیر نشده هوش لازم را ندارد که بفهمد چیزی جز مهره‌ای در چرخه‌ای نسبتاً غیرانسانی و ناامیدکننده از طمع و بی‌تفاوتی نیست. پِتی بازی خوبی ارائه می‌دهد، و رابرت برسون هم در خلق جویی که هرگونه نشانه از امید را خفه می‌کند و وسوسهٔ اعتیادآور فساد را به نمایش می‌گذارد، موفق است — کاری که گمان کنم دقیقاً همان چیزی است که تولستوی در داستان اصلی‌اش می‌خواست نشان دهد. در پایان، این فیلم را بیش از همه یک مطالعهٔ قدرتمند روی شخصیتِ یک جوان یافتم که، اگر لطف خدا نبود، می‌توانست هر یک از ما باشد.