فیلم Dead of Night 1945

آخر هفته‌ای در حومه؟ حتما باید بروم. معمار والتر کریگ برای گذراندن آخر هفته‌ای در مزرعهٔ پیلگریم می‌رسد؛ مهمانی‌ای که او امید دارد از سوی یک مشتری احتمالی برگزار شده باشد. هنگام ورود به خانهٔ مزرعه، والتر همه را شگفت‌زده می‌کند وقتی می‌گوید کابوسی تکرارشونده دربارهٔ آن خانه، آن آخر هفته و همهٔ افراد حاضر دارد. این آغاز صحبت از امور مافوق طبیعی است و هر...

آخر هفته‌ای در حومه؟ حتما باید بروم. معمار والتر کریگ برای گذراندن آخر هفته‌ای در مزرعهٔ پیلگریم می‌رسد؛ مهمانی‌ای که او امید دارد از سوی یک مشتری احتمالی برگزار شده باشد. هنگام ورود به خانهٔ مزرعه، والتر همه را شگفت‌زده می‌کند وقتی می‌گوید کابوسی تکرارشونده دربارهٔ آن خانه، آن آخر هفته و همهٔ افراد حاضر دارد. این آغاز صحبت از امور مافوق طبیعی است و هر مهمان نوبتی سراغ تعریف ماجرای عجیب خود می‌رود. Dead of Night که محصول کمپانی ایالینگ است، گرچه از خروجی عادی این نهاد تأثیرگذار سینمای بریتانیاست فاصله‌ای دارد، اما بدون شک یکی از بهترین فیلم‌هایی است که از همان‌جا بیرون آمده‌اند. آیا مخاطب مدرن به‌خاطر آشنایی با مجموعه‌های ترسناک مردم‌آزارِ بعدی مثل One Step Beyond و The Twilight Zone یا به‌خاطر فیلم‌های مشابهی که بعدتر آمدند، گاهی این فیلم را دست‌کم می‌گیرد؟ شاید همین آشنایی باعث شده ارزش اثر فراموش شود. فیلم از پنج بخش تشکیل شده که کارگردانی‌شان بین آلبرتو کاوالکانتی، بزیل دیاردن، رابرت هامر و چارلز کرایچتن تقسیم شده. در گروه بازیگران، مِرون جانز، گوگی ویترز، سالی آن هاوز، رولند کالور، فردریک ولد و مایکل ردگریو حضور دارند. داستان‌ها عبارت‌اند از «رانندهٔ تابوت»، «داستان کریسمس»، «آیینهٔ تسخیرشده»، «داستان گلف» و اوج سرد و تکان‌دهندهٔ فیلم: «عروسک سخنگو» — بخشی که هنوز هم برای بسیاری از تماشاگران (از جمله من) ترس از عروسک‌های سخنگو را به‌جا می‌گذارد. با وجود علاقهٔ آشکارم به این فیلم — که آن را بهترین مجموعهٔ ترسناکِ کوتاه می‌دانم — باید اعتراف کنم ریتم در بخش‌های مختلف نوسان دارد، نقطه‌ضعف رایج فیلم‌های آنتولوژی. بخشِ «داستان گلف» اگرچه سرگرم‌کننده و شاد است، به‌درستی در موقعیت خود نمی‌نشیند، به‌ویژه زمانی که قبل از اوجِ شناخته‌شدهٔ فیلم (بخشِ عروسک) قرار گرفته است. با این حال اگر تار و پود بریتانیاییِ آن زمان را کنار بگذارید، با فیلمی به‌شدت تأثیرگذار در تاریخ آنتولوژی‌های وحشت روبه‌رو می‌شوید؛ فیلمی که دو قسمت واقعاً ترسناک («آیینهٔ تسخیرشده» و «عروسک سخنگو») را دارد. خوشبختانه با بازپخش و عرضهٔ فیلم‌ها روی دی‌وی‌دی، Dead of Night مورد بازنگری مثبت و شایسته قرار گرفته است. در آمریکا نسخهٔ منتشرشده در زمان فیلم‌برداری دو بخش را حذف کرده بود (بخشِ گلف و بخشِ کریسمس) که باعث سردرگمی در پیگیری تداوم شخصیت‌ها می‌شد — تصور کنید تماشاگر چطور باید قصه را سرهم‌بندی می‌کرد! از کودکی همواره از عروسک‌های سخنگو وحشت داشته‌ام و اطمینان دارم دیدن این فیلم در دههٔ ۱۹۷۰ در شکل‌گیری آن ترس بی‌تأثیر نبوده است. فیلم مجموعه‌ای از چهار قصه است که مهمانان یک خانهٔ روستایی برای هم تعریف می‌کنند و همه از کابوس تهدیدآمیز والتر شروع می‌شود که نوید بدی و شوم‌شدن را می‌دهد. پیش از اینکه والتر داستانش را تمام کند، سه داستان دیگر را می‌شنویم: یکی دربارهٔ زوجی که مرد دچار کشش به زندگی پشت آیینه می‌شود — آیینه‌ای که از اتاقی با گذشته‌ای خونین آمده است؛ دومی روح‌ورمانت‌تر و سبک‌تر است؛ و سومی با بازی مؤثر مایکل ردگریو، همان قسمت عروسکِ هولناک است، و در نهایت همه با روایتِ والتر جمع‌بندی می‌شود. آیا هیچ‌یک از این‌ها واقعی است؟ آیا پیشگویی‌اند؟ تا پایان باید صبر کرد و حتی پس از آن هم سوال‌هایی باقی می‌ماند. فیلم خوب نوشته و تدوین شده است. ساختار اپیزودیک و مستقلِ داستان‌ها کارآمد است و کوتاه‌بودنشان آن‌ها را تند و پرکشش نگه می‌دارد. بازیگرانِ نقش‌های فرعی که در صد دقیقهٔ فیلم پراکنده‌اند، اغلب به‌درستی انتخاب شده و اجراهای مطمئنی ارائه می‌دهند تا فیلم بهِ یک ختمِ کوتاه اما جذاب برسد. در تاریکی، با لیوانی در دست و باران که به پنجره می‌کوبد، تماشای آن واقعاً مؤثر است. نمره: 9/10