فیلم The Bohemian Life 1992

فیلم La Vie de Bohème از آکی کوریسماکی بازسازی شل و وارسته‌ای است از مجموعه داستان‌های کلاسیک قرن نوزدهمیِ هنری مورگه، که این‌بار در پاریس معاصر و با بازی مجموعه‌ای از بازیگران فرانسوی و فنلاندی، همگی به زبان فرانسوی، روایت می‌شود. داستان با اخراج مارسل (آندره ويلمز)، نویسنده جوان و بی‌پول، از آپارتمانش آغاز می‌شود. در پی رخدادهای بامزه‌ای، او با رودولفو (ماتی پلونپئا) نقاش...

فیلم La Vie de Bohème از آکی کوریسماکی بازسازی شل و وارسته‌ای است از مجموعه داستان‌های کلاسیک قرن نوزدهمیِ هنری مورگه، که این‌بار در پاریس معاصر و با بازی مجموعه‌ای از بازیگران فرانسوی و فنلاندی، همگی به زبان فرانسوی، روایت می‌شود. داستان با اخراج مارسل (آندره ويلمز)، نویسنده جوان و بی‌پول، از آپارتمانش آغاز می‌شود. در پی رخدادهای بامزه‌ای، او با رودولفو (ماتی پلونپئا) نقاش بی‌پول و در شُرُف موفقیت و شاونار (کاری وئناسن) آهنگساز آشنا می‌شود. فیلم سپس مبارزات کمیک آن‌ها برای کسب پول، رسیدن به شهرت یا دلربایی از زنان را دنبال می‌کند، هرچند زندگی پایداری ندارند (اِولین دیدی در نقش مِی‌می، دختر دوست رودولفو، نقشی عمده دارد). با اینکه این سه مرد همواره در موضع بازنده‌اند، دوستی محکمشان و آمادگی‌شان برای تقسیم اندک داشته‌هایشان، تماشای فیلم را دلگرم‌کننده می‌کند. لهجه فرانسوی نه‌چندان روان بازیگران خارجی و هم‌خوانی‌نداشتن فضای ظاهراً دهه 1990 با دکورهای فرسوده ممکن است برای تماشاگرانی که قبلاً با کوریسماکی آشنا نیستند عجیب به‌نظر برسد. با این حال این امر کاملاً هم‌سو با کارنامه قبلی این کارگردان است. کوریسماکی چند فیلم در هلسینکی ساخته که ظاهراً در زمان حال می‌گذرند، اما آپارتمان‌های ویران، مبارزات طبقه کارگر و وسایل قدیمیِ متعلق به دهه‌های گذشته را نشان می‌دهند. در مقاطعی، گروهی موسیقی روی صحنه ظاهر می‌شوند و راکِ پرانرژی از دورانی گذشته اجرا می‌کنند. در La Vie de Bohème نیز او همان عناصر را در بستر پاریس بازتولید کرده است؛ مکان‌های فرسوده‌ای را یافته که در شهر مدرن انتظارشان نمی‌رود و در صحنه‌ای گروه پانک اجرا می‌کند، حتی اگر آن اجرا ارتباط چندانی با خط کلی داستان نداشته باشد. هرچند رودولفو و شاونار به‌عنوان مهاجر آلبانیایی و ایرلندی معرفی می‌شوند، اما در عمل خلق و خویی معمولاً فنلاندی به فیلم می‌آورند. یکی از ویژگی‌های آثار فنلاندی کوریسماکی این است که بازیگران دیالوگ‌های خشک و تقریباً رباتیک‌شان را به زبانی ادبیِ فنلاندی بیان می‌کنند که بسیار متفاوت از زبان محاوره‌ای است. کوریسماکی در این فیلم با اقتباسِ گاه‌گاهی از گفت‌وگوهای کتاب مورگه اثر مشابهی خلق کرده است؛ در داستان‌های قرن نوزدهمی، شخصیت‌ها اغلب با ساختارهای پیچیده و لحن ادبی سخن می‌گویند که برای آن زمان و مکان واقع‌گرایانه نیست. تضاد بامزه‌ای هم بین مارسل پرحرف و دیگر شخصیت‌های ساکت و سنگدل وجود دارد—و البته نباید فراموش کرد که پیشینه‌های ایرلندی یا آلبانیایی شخصیت‌ها نیز چندان جدی گرفته نمی‌شود—زیرا فنلاندی‌ها به‌عنوان ملتی کم‌حرف شناخته می‌شوند. با این حال به‌کارگیری فرمول همیشگی‌اش معمولاً سرگرم‌کننده است و من هرگز از دیدن دیدگاه طنز تلخش خسته نمی‌شوم. حتی اگر اغلب عناصر تکراری باشند، La Vie de Bohème پایانی غیرمنتظره دارد. معمولاً در فیلم‌های کوریسماکی می‌توان از دورِ راه‌حلِ پایان‌بندیِ خوشایند را پیش‌بینی کرد، اما در اینجا او تماشاگر را غافلگیر می‌کند. علاقه‌مندان سینما از نقش‌های کوتاهِ یک تاجر شکر که توسط بازیگر افسانه‌ای موج نو فرانسه ژان-پل لئو ایفای شده و نیز نقش یک غول انتشارات که ساموئل فولر آمریکایی بازی می‌کند، لذت خواهند برد. (تماشاگرانی که فولر را نمی‌شناسند ممکن است تعجب کنند که او با چند کلمه فحش به انگلیسی و لهجه‌ی یهودیِ قدیمیِ نیویورکی از صحنه خارج می‌شود.) این فیلم شاید بهترین نقطه شروع برای آشنایی با کوریسماکی نباشد—شاید آثار سه‌گانه موسوم به «سه‌گانه پرولتاریا» گزینه‌ی بهتری باشند—با این حال برای من La Vie de Bohème فیلمی بامزه و تأثیرگذار بود.